Genç Yetişkinlerde Baba Kaybı ve Yas: Nitel bir Çalışma

Authors : Ayşen MARAŞ, Faruk GENÇÖZ

Pages : 389-421

Doi:10.31682/ayna.726517

View : 52 | Download : 11

Publication Date : 2020-10-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, genç yetişkinlerin baba kaybı ve yas deneyimini derinlemesine incelemek hedeflenmiştir. Bu amaçla, yedi genç yetişkin ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek, “Genç yetişkinlerde baba kaybı nasıl deneyimlenmektedi r?” sorusunu cevaplamak amaçlanmıştır. Yapılan görüşmeler, Yorumlayıcı Fenomonolojik Analiz (Interpretative Phenomenological Analysis) ile analiz edilmiştir. Bu makalede elde edilen temaların dört tanesi ayrıntılandırılarak sunulmuştur. Bu temaları, baba kaybının sembolik anlamları, baba kaybının ardından hissedilen duygular, babasız bir yaşamla başa çıkmak ve uyum sağlamak ve yas sürecini zorlaştıran faktörler oluşturmaktadır. Baba kaybının sembolik anlamları, babalarının ölümünün genç yetişkinlerin iç dünyasında açığa çıkardığı anlamları ifade etmektedir. Sonuçlara göre, genç yetişkinler, babalarını önemli bir “sıcaklık, ilgi, koruma, sakinleştirme, rehberlik ve otorite” kaynağı olarak değerlendirmekte ve ölümünün ardından bu ihtiyaçlarını karşılamakta belirgin zorluklar ile karşı karşıya gelmektedirler. Baba kaybının ardından hissedilen duygular, yas sürecinde hissedilen üzüntü, yalnızlık, boşluk, özlem, korku, rahatlama, öfke ve suçluluk gibi duyguları kapsamakta; öfke ve suçluluk duygularının ise özellikle şiddetlendiği bazı özel durumların varlığına işaret etmektedir. Üçüncü tema, babasız bir yaşamla başa çıkmak ve uyum sağlamak ise kayba önsel hazırlık, yaşantıyı anlamlandırmaya çalışma, duygusal dışavurum, kaçınma, sosyal destek alma, babanın yerini dolduracak romantik ilişkiler arama ile yeni ideal ve hedefler oluşturma gibi başa çıkma yöntemlerini kapsamaktadır. Dördüncü tema yas sürecini zorlaştıran faktörler, bazı kişilik özellikleri (içedönüklük, duygusallık, depresiflik) ile annenin çökkünlüğü, baba ile ilişki kurma tarzı gibi faktörleri içermektedir. Temaların içerikleri, Türkiye’deki genç yetişkinlerin, gelişimsel özellikleri ve yaşadıkları kültür ile ilişki içinde ortaya çıkan deneyimleri hakkında aydınlatıcı bilgiler açığa çıkarmıştır. Temaların nasıl yorumlanabileceği, makalenin son bölümünde tartışılmıştır.
Keywords : kayıp, baba kaybı, yas, nitel çalışma, yorumlayıcı fenomenolojik analiz

ORIGINAL ARTICLE URL