Obsesyonel Yapıda Baba İşlevinin Lacanyen Açıdan İncelenmesi

Authors : Ali İhsan YAKA

Pages : 199-220

Doi:10.31682/ayna.815903

View : 48 | Download : 14

Publication Date : 2021-06-28

Article Type : Review Paper

Abstract :Freud’un (2010/1925) Olumsuzlama (Negation) makalesinden yola çıkarak üç temel ruhsal yapıyı (psikotik, pervert/sapkın ve nevrotik) olumsuzlamanın üç biçimi olarak yorumlayan Lacan, bu ruhsal yapıları baba işlevi (paternal function) üzerinden açıklamıştır. Ruhsal yapının oluşumunun ödipal ilişkilere dayandığını ve ödipal ilişkilerin, öznenin baba işleviyle olan ilişkisinin bir temsili olduğunu ve böylece öznenin fallus olmaktan fallus sahibi olmaya geçiş dinamiğinin baba işlevi üzerinden gerçekleştiğini belirtmiştir. Bu noktada gerçek, imgesel ve simgesel baba ayrımları üzerinde durarak ödipal süreçte devreye giren baba figürünün imgesel olduğunu belirten Lacan, simgesel babanın yapısal olarak devreye girmesinin ise tamamen simgesel veya dil üzerinden fallik gösterenin (phallic signifier) etkisiyle gerçekleştiğini ve fallik gösteren etkisinin, baba işlevi üzerinden gerçekleştiğini ifade etmiştir. Lacan, nesne ilişkileri seminerinde, obsesyonel yapıyı L şeması üzerinde imgesel karşılık (imaginary reciprocity) kavramını kullanarak açıklamış ve böylece obsesifin imgesel düzeyde kendisi için önemli olan nesne konumundaki anne ile özdeşleştiğini belirtmiştir. Lacan’a göre, Başka’nın arzusunu reddeden obsesif aynı zamanda Başka’nın kastrasyonunu reddetmiş olur. Böylece L şemasında obsesifin kendisi için önemli olan nesne ile özdeşleşimi imgesel eksende imgesel baba figürü üzerinden gerçekleşir. Obsesyonel yapıdaki bilinçdışı özne ise L şemasında simgesel eksende Başka’yı korumak için Başka’nın konumlandığı yerde seyirci konumundadır. Dolayısıyla, obsesifin imgesel eksende kendisi için önemli olan nesneyle olan fantazmatik ilişkisinin düzenleyicisi konumundaki fallusun yeniden konumlanabilmesi, imgesel baba üzerinden değil; simgesel baba işlevi yoluyla sağlanabilecektir. Bu çalışmada, Lacan’ın obsesyonel yapı ve baba işlevi hakkındaki görüşleri ilgili literatür çerçevesinde ele alınmış ve obsesyonel yapılanması olduğu düşünülen N. Bey vakası, ruhsal yapı ve baba işleviyle olan ilişkisi bağlamında incelenerek tartışılmıştır.
Keywords : Lacanyen yaklaşım, obsesyonel nevroz, baba işlevi, L şeması, fallus

ORIGINAL ARTICLE URL