Çocukluk Çağı Travmaları ve Narsisistik Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkide Şema Modların Aracılık Rolü

Authors : Hüseyin Yolalan
Pages : 294-328
Doi:10.31682/ayna.1579768
View : 181 | Download : 186
Publication Date : 2025-05-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada, çocukluk çağında yaşanılan travmalarla narsistik kişilik özellikleri ilişkisinde şema modlarının aracılığı ele alınmıştır. Bu amaçla İstanbul’da lisans ve lisansüstü düzeyde üniversite eğitimi alan 201 katılımcıya (% 88.6 kadın % 11.4 erkek; Ortalama yaş = 26) uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Katılımcılar, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Young Şema Modları Ölçeği Kısa-Form, Beş Faktör Kişilik Narsisizm Ölçeği-Kısa Form ve Kişisel Bilgi Formunu doldurmuştur. Çocukluk çağı travmalarıyla narsistik kişilik özellikleri ilişkisinde şema modların aracılığının değerlendirilmesi için Hayes tarafından geliştirilen bootstraping analizinden yararlanılmıştır. Araştırma neticesinde çocukluk çağı travmatik yaşantılarıyla narsistik kişilik özellikleri ilişkisine uyumlu teslimci mod ile büyüklenmeci modlar hariç olmak üzere diğer işlevsel olmayan şema modların aracılık yaptığı belirlenmiştir. Araştırmada bulunan değişkenler arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde, çocukluk çağı travmatik yaşantıları değişkeninin, işlevsel olmayan şema mod değişkenlerini büyüklenmeci mod hariç anlamlı bir şekilde pozitif yönde yordadığı, çocukluk çağı travmatik yaşantıları değişkeninin narsistik kişilik özellikleri değişkenini anlamlı bir şekilde pozitif yönde yordadığı, işlevsel olmayan şema mod değişkenlerinin narsistik kişilik özellikleri değişkenini anlamlı bir şekilde pozitif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öngörülen bu sonuca göre, çocukluk döneminde travma yaşamanın şema modlarını (işlevsel olmayan) arttırabileceği ve böylece narsistik kişilik özelliklerinin de dolaylı olarak artabileceği değerlendirilmektedir. Elde edilen bu bulgular, araştırma konusuyla ilgili yapılmış ulaşılabilen çalışma bulguları ve alanyazında bulunan görüşler doğrultusunda değerlendirilip tartışılmıştır.
Keywords : şema mod, narsisistik kişilik, çocukluk çağı travmaları

ORIGINAL ARTICLE URL