Türkiye Ekonomisinde Temel Kârlılık Göstergeleri

Authors : Ozan Mutlu, Ekin Değirmenci

Pages : 1039-1065

Doi:10.25295/fsecon.1443688

View : 195 | Download : 192

Publication Date : 2024-09-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, 1960-2023 dönemi için Türkiye ekonomisinin uzun dönem birikim ve büyüme dinamikleri, kâr oranı ve reel kâr kütlesinin hareketi ile analiz edilmektedir. Bir ekonominin genişleme evresinden durgunluk evresine geçişi, kâr oranındaki uzun dönemli düşüşün bir sonucu olarak reel kâr kütlesindeki durgunlukla karakterize olmaktadır. Kâr kütlesindeki durgunluk, yatırım seviyesinde uzun süreli bir durgunluğa yol açar. Bu perspektiften yola çıkarak, çalışmada kâr oranı ve reel kâr kütlesinin uzun dönem hareketinin Türkiye ekonomisinde iki uzun genişleme ve durgunluk dönemine işaret ettiği ileri sürülmektedir. Birinci genişleme aşaması 1960\'larda başlamakta ve 1970\'lerin ortalarına kadar devam etmektedir. 1970’li yılların ortasından itibaren ekonomi kâr kütlesindeki durgunluk ve yatırımlardaki çöküşle karakterize edilen bir kriz dönemine girmiştir. Bu kriz Türkiye ekonomisinin kurumsal çerçevesinin dönüşümüyle aşılmıştır. İkinci durgunluk belirtilerini 2010’ların ikinci yarısından itibaren göstermeye başlamıştır. Bu durgunluk, kendisini, reel kâr kütlesi, reel yatırım düzeyi ve üretken olmayan emek istihdamında ortaya koymaktadır. Çalışmamız bölüşüm ilişkilerinin emek aleyhine düzenlenmesinin bu durgunluktan çıkılması için yeterli olup olmadığı sorusuna da cevap vermektedir.
Keywords : Kâr Oranı, Reel Kâr Kütlesi, Uzun Dalgalar

ORIGINAL ARTICLE URL