Demokrasi Bağlamında Parlamentolardaki Kadın Temsilinin Karşılaştırmalı Bir Analizi

Authors : Muhammed Ramazan Demirci, Hüseyin Bal

Pages : 1-37

Doi:10.25295/fsecon.1608567

View : 138 | Download : 123

Publication Date : 2025-09-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, kadınların parlamentolardaki temsiliyeti ile demokratikleşme süreçleri arasındaki ilişkiyi araştırmakta ve farklı demokratik bağlamlarda kadınların siyasi katılımını etkileyen başlıca faktörleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Analiz, 2000-2020 yılları arasında 142 ülkeden elde edilen verilere dayanarak, demokrasi seviyeleri, demokrasi deneyiminin uzunluğu, ekonomik gelişmişlik, seçim sistemleri, cinsiyet kotaları ve hükümet sistemleri gibi değişkenler üzerine odaklanmaktadır. Araştırma kapsamında üç model kullanılmıştır: Birinci model tüm ülkeleri kapsamına alırken, ikinci model yüksek demokrasi seviyesine sahip ülkelere, üçüncü model ise düşük demokrasi seviyesindeki ülkelere odaklanmaktadır. Çalışma, bu değişkenlerin kadın temsiliyeti üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla STATA yazılımı kullanılarak Sıradan En Küçük Kareler (OLS), Robust OLS ve Maksimum Olabilirlik Tahmini (MLE) yöntemleriyle analiz edilmiştir. Bulgular, kadınların parlamentolardaki temsiliyeti ile ülkenin demokrasi düzeyi, ekonomik gelişmişliği ya da hükümet sistemi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, cinsiyet kotası uygulayan ülkelerde hem Model 1 hem de Model 3\\\'te kadın temsili ile pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, nispi temsil seçim sistemlerinin, Model 1 ve Model 2\\\'de kadın temsiliyeti üzerinde kayda değer bir etki yarattığı görülmektedir. Bu sonuçlar, demokratikleşmenin tek başına siyasal temsilde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama noktasında yeterli olmadığını, ancak cinsiyet kotası ve seçim sistemleri gibi kurumsal düzenlemelerin kadınların parlamentolarda temsiliyetini teşvik etmede önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, toplumsal cinsiyet temsili ile demokrasi arasındaki etkileşimlere ilişkin ampirik bulgular sunarak, mevcut literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Ayrıca, kadınların siyasal karar alma süreçlerindeki rollerini güçlendirmeyi hedefleyen politika yapıcılar için değerli içgörüler sunmaktadır.
Keywords : Kadın Temsili, Demokrasi, Cinsiyet Kotaları, Seçim Sistemleri, Siyasi Katılım

ORIGINAL ARTICLE URL