Instagram’da Kadınlık Temsilleri ve Siberfeminizm: Estetik Anlatılar, Dijital Direniş ve Kimliğin Yeniden İnşası

Authors : Merve Oğuzhan

Pages : 208-230

Doi:10.25295/fsecon.1719925

View : 78 | Download : 112

Publication Date : 2025-09-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Instagram’da kadın influencerların içerikleri üzerinden kadınlık temsillerinin nasıl inşa edildiğini ve bu temsillerin siberfeminist bir çerçevede nasıl anlamlandırılabileceğini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel araştırma sorusu, dijital platformlarda sunulan kadınlık anlatılarının hangi estetik, tüketimsel ve kimliksel stratejilerle üretildiği ve bu stratejilerin dijital direniş potansiyeli taşıyıp taşımadığıdır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi olan tematik analiz yöntemi ile yapılandırılmıştır. Bu doğrultuda, çeşitli kitlelere hitap eden, görsel ve metin içerikleri açısından zengin olan 10 kadın influencerın halka açık, son bir yıl içerisindeki görsel ve metin içerikli paylaşımları anonimleştirilerek, tematik olarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sistematik biçimde kodlanmış, benzer kodlar bir araya getirilerek beş ana tema altında toplanmıştır: (1) bedensel gerçekliğin görünür kılınması, (2) normatif güzellik eleştirisi, (3) dijital estetik manipülasyonun ifşası, (4) tüketim ve güzellik endüstrisi, normatif güzellik algısı, (5) dijital direniş ve siberfeminist performans. Veriler, Judith Butler’ın toplumsal cinsiyetin performatif doğasına ilişkin kuramı ile Donna Haraway ve Sadie Plant’ın siberfeminist yaklaşımları temel alınarak yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, kadın influencerların bir yandan normatif güzellik anlayışlarını yeniden ürettiklerini, diğer yandan bu normlara karşı dijital direniş stratejileri geliştirdiklerini göstermektedir. Beden olumlama, normatif kadın tasviri onayı ve algoritmik görünürlüğe yönelik eleştiriler gibi kodlamalar dijital alanın çelişkili bir biçimde hem tahakküm hem de direniş alanı olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, Instagram’daki kadınlık temsilleri yalnızca bireysel sunumlar değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet normlarıyla yürütülen dinamik, eleştirel ve potansiyel olarak dönüştürücü; dijital direniş ve yeniden üretim süreçlerinin kesişim noktasında konumlanan temsillerin bir ifadesi olarak değerlendirilmektedir.
Keywords : Instagram, İnfluencer, Siberfeminizm, Dijital Direniş, Kadınlık Temsilleri, Toplumsal Cinsiyet

ORIGINAL ARTICLE URL