ATTİLÂ İLHAN’IN ŞİİRLERİNDE UYUMSUZLUĞA DAİR DİL TERCİHLERİ

Authors : Dinçer Apaydın

Pages : 1-17

Doi:10.65007/gaziturkiyat.1741277

View : 257 | Download : 379

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Attilâ İlhan, 1940’lı yıllardan itibaren modern Türk şiirinin seyrine kendisine has sesi ve söyleyişiyle katkıda bulunmuş, üslup sahibi şairlerdendir. Özellikle Sisler Bulvarı adlı kitabıyla Türk okuyucusunun zihninde yer etmiş şiir dilini kurmaya başlayan şair, 1950’li yıllarda ön planda bulunan şiir anlayışlarına itiraz ederek kendi izler çevresini oluşturmakla kalmaz, ideolojik tutumu ve edebiyatın işlevine dair düşünceleriyle yaygın kabul gören bir edebiyatçıya dönüşür. Vefat ettiği tarih olan 2005’e kadar Anadolu halkının toplumsal gerçeklikleriyle bireysel duyuşun derinliklerini harmanladığı on iki şiir kitabı yayımlar. Gerek aşk gerek toplumsal herhangi bir meseleyi konu edindiği şiirlerinde kurguladığı şiir kişilerinin kısaca mücadeleci denilebilecek ortak bir söylem özelliği gösterdiği fark edilir. Bu mücadeleci tutum ve söylem kimi zaman umutsuz bir âşığın hayata ve sevgiliye tutunma çabasında kimi zaman toplum tarafından ötekileştirilmiş bir kişi veya grubun entegrasyon kaygısında kimi zamansa içinde bulunduğu ortamdan dışlanmış kadar yalnız hisseden bireyin arayışında görünür hâle gelir. Bu çalışmada, yukarıda sözü edilen uyumsuz öznelerin baskın varlıklarıyla göründüğü şiirler incelenerek; yabancılık, yalnızlık, dışlanmışlık, ötekileştirilmişlik ve çaresizlik gibi duygu ve durumların çoğu zaman “konuşulan dile yabancı olma” imajıyla ilişkilendirilmesine dikkat çekilecektir. Attilâ İlhan’ın şiirlerinde doğrudan veya dolaylı olarak işlenen toplumsal statü farklılıklarının, kırsal-kentsel karşıtlığının, aynı duyguyu paylaşamamanın acısının, çoğunlukla iki insan arasındaki anlaşmayı sağlayacak temel unsur olan dildeki uyuşmazlık metaforuyla işlendiği ortaya konacaktır.
Keywords : Atillâ İlhan, modern Türk şiiri, şiir dili, söylem çözümlemesi

ORIGINAL ARTICLE URL