ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE MANZUM BİÇİMDE YAZILMIŞ ÜÇ FARKLI ATTİLÂ OYUNUNUN BENZERLİKLERİNE DAİR BAĞLAM OKUMASI

Authors : Tolga Alver

Pages : 181-206

View : 85 | Download : 87

Publication Date : 2024-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Erken Cumhuriyet Dönemi edebî ürünleri arasında olan Behçet Kemal Çağlar’ın Attilâ, S. Behzat Budak’ın Attilâ’nın Düğünü ve M. Kemal Ergenekon’un Attilâ oyunlarının benzer yönleri üzerine odaklanılmıştır. Yeni kurulan Türk devletinin kabul etmiş olduğu Türk Tarih Tezi’nin halk arasında kabulü, yaygınlaştırılması için devletin kültürel aygıtları da kullanılmış; bu doğrultuda edebî metinler kaleme alınmıştır. Türklerin Osmanlı Devleti’nden önce de bir tarihinin olduğu kanıtlamak, Orta Asya’dan gelerek Avrupa’da ve Asya’da büyük devletler kurduklarını anlatmak için birçok metin kurgulanmıştır. Çalışmada ele alınan oyunlar da bu amaçlarla yazılmış, Hun hükümdarı Attilâ’yı merkeze alan metinlerdir. Bu metinlerde genellikle Attilâ’nın Avrupa’da kurmuş olduğu hâkimiyet üzerine odaklanılmıştır. Behçet Kemal Çağlar’ın Attilâ oyununda metin papanın Attilâ’ya yalvarması ile biterken diğer oyunlar Attilâ’nın ölümüyle sonlanır. Oyunlarda bazı farklılıklar bulunsa da hikâyeler genel anlamda benzer biçimde aktarılmıştır. Çalışma metinlerin kurgusal benzerlikleri yanında Turan ve Türkçülük fikirleri, Türk Tarih Tezi, kut inancı ve inanç meselesi, Attilâ ile Mustafa Kemal Atatürk arasında kurulan özdeşlik, kurgusal zamandan yazılan tarihe yapılan göndermeler ve biçimsel benzerlikler başlıkları ile detaylandırılmıştır. Aynı dönemi ele alan söz konusu oyunların birçok ortak noktası olduğu tespit edilmiştir.
Keywords : Tiyatro, Erken Cumhuriyet Dönemi, Türk Tarih Tezi, Türkçülük

ORIGINAL ARTICLE URL