Rus Oryantalist Botanikçiler ve Doğu Anadolu
Authors : Şevket Alp
Pages : 162-168
Doi:10.35163/bagbahce.1762470
View : 78 | Download : 64
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Review Paper
Abstract :Bu çalışma, 19. yüzyılda biyolojik keşiflerle sömürgeci genişleme politikalarının kesişiminde gelişen botanik biliminin, özellikle Rus oryantalist yaklaşımıyla Doğu Anadolu’daki uygulamalarını incelemektedir. Rusya’nın Kafkasya ve Orta Asya’daki imparatorluk yayılımıyla şekillenen “Rus Oryantalizmi”, Doğu’nun bitkisel zenginliğini stratejik ve bilimsel bir ilgi nesnesine dönüştürmüştür. Makale, bu süreci Çarlık Dönemi ve Sovyetler Birliği Dönemi olmak üzere iki tarihsel bağlamda ele almaktadır. Çarlık Döneminde Boris K. Schischkin ve V. V. Sapojnikov’un 1916’daki floristik seferleri; Sovyet döneminde ise N. I. Vavilov’un \\\"tarım bitkilerinin köken merkezleri\\\" teorisi kapsamında öğrencisi P. M. Jukovskiy’nin 1925–1927 arasında Anadolu’da gerçekleştirdiği üç keşif gezisi analiz edilmiştir. Jukovskiy\\\'nin topladığı 10.000’i aşkın tohum örneği, Sovyet gen bankalarında değerlendirilerek Anadolu’nun tarımsal çeşitlilik potansiyelini belgelemiştir. Çalışma, tarihsel olarak tek yönlü bilgi üretimiyle şekillenen bu mirasın günümüzde sürdürülebilir bilimsel gelişim, biyoçeşitlilik koruma ve yerel bilgi sistemlerinin güçlendirilmesi bağlamında yeniden tanımlanması gerektiğini savunmaktadır.Keywords : Oryantalizim, Biyoçeşitlilik, Bilim ve Sömürgecilik, Floristik Keşifler, Bilim Tarihi
ORIGINAL ARTICLE URL
