Hı̇brı̇t Jeoı̇t Belı̇rleme için Pratik Bir Yazılım Paketi

Authors : İrem Bilen, Ramazan Alpay Abbak
Pages : 61-69
Doi:10.29128/geomatik.1674170
View : 127 | Download : 223
Publication Date : 2025-12-16
Article Type : Research Paper
Abstract :GNSS tekniğinde elde edilen elipsoidal yükseklikler, jeodezik datuma bağlı olduğu için, mühendislik projelerinin ihtiyaçları kapsamında direkt olarak kullanılamazlar. Buna karşın ortometrik yükseklikler yerin gravite alanı ile ilgili olduğu için fiziksel bir büyüklüktür ve pratik çalışmalarda kullanımı daha uygundur. Ortometrik ile elipsoidal yükseklikler arasındaki dönüşümü, bölgede var olan yeterli doğrulukta bir jeoit modelinden elde edilen jeoit yüksekliği sağlar. Dolayısıyla elipsoidal yüksekliklerden ortometrik yüksekliklere dönüşümde kullanılacak yüksek doğruluklu jeoit modelinin belirlenmesi oldukça önemlidir. Son zamanlarda, jeodezik uygulamalarda çoğunlukla gravimetrik ve geometrik jeoit belirleme yöntemlerini birlikte değerlendiren hibrit yöntem kullanılmaya başlanmıştır. Hibrit yöntem, gravimetrik jeoidin sistematik hatalarını (datum kayıklığı, dönüklük gibi) gidererek, ulusal datumda yüksek doğruluklu jeoit modeli belirleyen bir yaklaşımdır. Bu çalışmada, öncelikle gravimetrik jeoit modelinden GNSS-Nivelman noktalarında, ters uzaklıkla ağırlıklı enterpolasyon yöntemi ile jeoit yükseklikleri elde edilmiştir. Sonra gravimetrik jeoit ile geometrik jeoit arasındaki sistematik hatalar; 4, 5 ve 7 parametreli düzeltici yüzey ile modellenmiştir. Son olarak elde edilen düzeltici yüzey modellerinden karesel ortalama hatası en iyi olan model, hibritleştirme için kullanılmıştır. Ek olarak hibrit jeoit modelinin doğruluğu hibritleştirmede kullanılmayan test noktalarında analiz edilmiştir. Sayısal sonuçlar hibrit jeoit belirlemenin doğruluğa önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Çalışma kapsamında, enterpolasyon işlemi ve hibrit jeoit model üretim süreci MATLAB yazılımında kodlanmış ve pratik bir grafik arayüz olarak hazırlanmıştır
Keywords : Auvergne Test Bölgesi, Dağlık Alan, GNSS-nivelman yöntemi, Stokes-Helmert yöntemi

ORIGINAL ARTICLE URL