Zur Verwaltung Kilikiens von 102 bis 78 v. Chr.

Authors : Bernd Kreiler

Pages : 117-126

View : 53 | Download : 9

Publication Date : 2007-05-15

Article Type : Research Paper

Abstract :İ.Ö. 108-78 arasında Kilikya`nın İdari Durumu Son zamanlarda sıkça dile getirilen bir görüşe göre Kilikya İ.Ö. 102 yılında eyalet olmuş ve prae­tor insert ignore into journalissuearticles values(στÏατηγός); konumunda bir vali tarafından yönetilmiştir. Bu duruma kanıt olarak gös­­terilen á¼Ï€Î±Ïχεία στÏατηγική sözcüğünden yola çıkan Kreiler; Augustus`un İ.Ö. 27 yılın­daki eyalet uygulamalarına kadar proconsul tarafından yönetilen eyaletlerle insert ignore into journalissuearticles values( provincia prae­toria/ á¼Ï€Î±Ïχεία ὑπατική); propraetor tarafından yönetilen eyaletler insert ignore into journalissuearticles values( provincia praetoria/ á¼Ï€Î±Ïχεία στÏα­­Ï„ηγική); arasında terminolojik ayrım yapılmadığını dikkate çekmekte ve Kilikya valisi ola­­rak gösterilen şahısları mercek altına almaktadır. İlk Kilikya valisi olarak gösterilen M. Antonius`un Rhodos`ta ele geçen bir yazıtta στÏα­Ï„ηγὸς ἀνθÏπατος olarak anılması; kendisinin Asia eyaletinin valisi olarak Kilikya kor­san­larına karşı harekete geçtiğine işaret etmektedir. Antonius bu çift ünvanla lex de piratis `te de anıl­maktadır. Bu durum ancak Antonius`un Asia proconsulu iken özel bir görevle Kilikyalı kor­­sanlara karşı gönderilmiş olmasıyla açıklanabilir. Aynı durum Antonius`tan sonra Kilik­ya valisi olduğu sanılan L. Cornelius Sulla için de geçerlidir. Yine Rhodos`ta bulunan başka bir yazıt; Sulla`nın στÏατηγὸς ἀνθÏπατος Ῥωμαίων sıfatıyla 96/95 yılında Asia`ya proconsul ola­­rak atandığını ve bu konumda Kilikya`ya da askeri sefer düzenlediğini belgelemektedir. Prae­­tor anlamına da gelen στÏατηγός sözcüğünden yola çıkarak Sulla`yı bağımsız Kilikya va­li­si olarak görmek doğru değildir. Deniz yolunu kontrol altına almak amacıyla Kilikya korsanlarına karşı sefere çıkmayan Asia proconsulleri bu görev için kendi komutasında bulunan bir praetoru atamışlardır. Bu De­los`ta στÏατηγὸς Ῥωμαίων sıfatıyla onurlandırılan Cn. Octavius için geçerli olmalıdır. Ken­disi 87 yılında consul olmadan önce olasılıkla 90 yılında Anadolu`da Asia valisinin emri al­tında praetor/στÏατηγός olarak görev yapmıştır. Mithradates tarafından 88 yılında esir alınan Prokonsul Q. Oppius da, Poseidonius tara­fından στÏατηγὸς Παμφυλίας olarak tanımlanmasından dolayı yanlışlıkla Kilikya valileri ara­sın­da gösterilmektedir. Aphrodisias`ta ele geçen iki yazıtta kullanılan στÏατηγὸς ἀνθÏπατος Ῥωμαίων ve καὶ á¼Î¬Î½ τι ὠστÏατηγὸς á¼Ï€Î¹Ï„άσσῃ καὶ ἕτεÏον τῇ πόλει gibi ifadeler, Oppius`un Asia va­­lisi olarak görev yaptığını kuşku bırakmayacak bir şekilde kanıtlamaktadır. Oppius büyük ola­sılıkla 89/88 yılında C. Cassius Asia valisi iken onun emri altında prae­tor/στÏα­Ï„η­Î³á½¸Ï‚ Παμ­Ï†Ï…­Î»Î¯Î±Ï‚ konumunda Mithradates`e karşı savaşmış ve 88 yılının ilkbaharında Cas­sius`un süresi bitince Asia proconsul`u olarak atanmıştır. Mopsuhestia`da bulunan ve 1994 yılında yayımlanan bir yazıt ta Kilikya`nın 80li yılların ikinci yarısında hala Asia valileri tarafından yönetildiğini belgelemektedir. L. Licinius Lu­cul­lus bu yazıtta ταμίας καὶ ἀντιστÏατηγός sıfatıyla Mopsuhestia kentindeki Isis ve Serapis tapı­nağına asylia hakkını vermektedir. 86 ile 81 yılları arasında proquaestor pro praetore olarak atanan Lucullus; o yıllarda Sulla`nın vekili olarak Asia eyaletini yönetmiştir. Bu sıfatla doğu Kiliky­a`da konumlanan Mopsuhestia kentine bir hak tanıması, Kilikia`nın hala Asia pro­con­sulleri tarafından yönetildiğini ispatlamaktadır. Kilikia`nın bağımsız bir eyalet olarak kurulması Sulla`nın diktatör olduğu İ.Ö. 80li yılların sonunda gerçekleşmiştir. Bilinen ilk Kilikya valisi insert ignore into journalissuearticles values( pr. pro cos.); 80/79 yılında Cn. Cor­nelius Dolabella olmuştur. Aynı yılda Asia eyaletinin proconsul`u olarak C. Claudius Nero görev yapmıştır. 78 yılında Kilikya proconsul`u olarak atanan P. Servilius Vatia, 74 yılına kadar bölgede kalmış ve Isaurialılar üzerine kazandığı zaferden sonra bölgede ilk idari dü­zen­lemeleri gerçekleştirmiştir.
Keywords :

ORIGINAL ARTICLE URL