Parerga to the Stadiasmus Patarensis (16): The Roads, Settlements and Territories
Authors : Fatih Onur
Pages : 89-118
Doi:10.37095/gephyra.318433
View : 32 | Download : 8
Publication Date : 2016-05-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu makalede Stadiasmus Patarensis’te insert ignore into journalissuearticles values(SP); geçen yollar, yerleşimler ve teritoryumlar arasındaki ilişkilere yönelik bazı hususlar tartışılmaktadır. SP’nin bir seyahat kılavuzu olamayacağını ve sadece, neredeyse bütün büyük ve bazı küçük yerleşimler arasında tamir edilen, yeniden yapılan ya da mevcut haldeki yolların insert ignore into journalissuearticles values( viae ); uzunluklarının verildiği, fakat rotaları insert ignore into journalissuearticles values( itinera ); gösterme amacı taşımayan bir liste olduğunu kabul eden yazar şunları önermektedir: 1); Yerleşimler arasındaki yolların mesafeleri yerleşim merkezlerinden ya da merkez sınırlarından ölçülmüş ve anıtta da o şekilde verilmiştir. 2); Yerleşimlerin teritoryumları SP’de dikkate alınmıştır. 3); SP’de adı geçen tüm yerleşimler, statü bakımından her zaman belirlenemese de bağımsız bir yapıya sahiptir. Bu üç öneri üç başlıkla açıklanmaktadır. I. Prepozisyonlar insert ignore into journalissuearticles values(edatlar); ve artikeller: SP’de kullanılan prepozisyonlar insert ignore into journalissuearticles values( διά , εἰς ve ἐπί ); ve artikellerin kullanımındaki belli özellikler metni coğrafi olarak kavramada önem arz etmektedir. Bu bağlamda yazar, artikellerin bölge isimlerinde insert ignore into journalissuearticles values(B yüzü sat. 37: Κόδοπα τῆς Μυλιάδος , C yüzü sat. 8: Ἀτταλεία τῆς Παμφυλίας , C yüzü sat. 28: ἐν τῆι Ἀσίαι , C yüzü sat. 29: ἐν τῶι Ἐπικαλ ...); ve doğal oluşumlarda insert ignore into journalissuearticles values(B sat. 30–31: διὰ τοῦ π [ εδί ] ου ... διὰ δὲ τῆς ὀρεινῆς ); kullanıldığına dikkat çekmektedir. Διά prepozisyonu alıp, artikelle verilen diğer isimlerin doğal oluşumlara insert ignore into journalissuearticles values(örn. ovalık alan, dağlık alan); ve dağa insert ignore into journalissuearticles values(örn. Masikytos);, artikel almayan isimlerin ise insert ignore into journalissuearticles values(Trimilinda, Plata..., Kollyba, Kandyba, Rhodiapolis ve Madamyssos); bağımsız yerlere ait olduğunu belirtmekte, bu yerleşimlerin διά ile gösterilmesinin nedenini de yolun yerleşimin içine girmeden teritoryumundan geçmesiyle açıklamaktadır. Bu durumda yazar, yolların εἰς alan yerleşimlere girdiğini ve bu yolların ölçülerinin kentin merkez sınırlarından itibaren alındığını savlamaktadır. II. Mesafeler ve yerleşimler: SP’nin bir seyahat rehberi gibi bir amacının olmadığı ve sadece yol ölçülerinin resmi bir sunumu olduğu kabul edilerek, verilen ölçülerin özenli olduğu ve yolların doğrudan ilgili yerleşimlerden çıkıp diğer yerleşimin içine ulaştığı belirtilmektedir. Phellos – Kyaneai – Myra yolları ile Rhodiapolis ve Madamyssos arazilerinden geçerek giden Korydalla – Akalissos yolu bu tez için örnek olarak kullanılmaktadır. Bu örnekler uyarınca, Phellos’tan çıkan yolun Kyaneai kentine gitmeyip hemen güneyindeki ovadan ilerleyerek Myra’ya gitmiş olması, SP’te belirtilen yol ölçülerinin veriliş sistematiği açısından uyumsuz olmaktadır. Çünkü böyle bir durumda, yol Kyaneai teritoryumundan geçecek olduğu için Kyaneai’ın διά prepozisyonu ile verilmiş bir ara yerleşim olarak görünmesi gerekecekti. Bunun böyle olması gerektiği, Korydalla’dan çıkıp Akalissos’a ilerleyen ve Rhodiapolis’in hemen doğusundaki ovadan geçmesi gereken yolun διά Ῥοδίας πόλεως καὶ Μα δαμυσσοῦ olarak verilmesinden anlaşılmaktadır. Çünkü bu yol Rhodiapolis’e uğramadan kentin teritoryumundan geçmektedir. Böylelikle yazıttaki διά ve εἰς prepozisyonlarının kullanım farkı daha belirgin bir şekilde görülebilmektedir. III. Yerleşimlerin statüleri ve teritoryumları: SP’te geçen yerleşimlerin hepsinde bağımsız bir yapıya sahip olduğu gerek yukarıdaki tartışmalardan gerekse bazı yerleşimlerin verilmemiş olmasından anlaşılabilmektedir. Bunun yanı sıra Kitanaura’nın Termessos’a bağlı verilmesi de özerkliklerin dikkate alınmış olmasına bir örnektir. SP’nin aynı teritoryum içerisinde bulunan herhangi iki nokta arasında hiç yol vermemesi de bu durumla ilişkilidir. Bu duruma aykırı görülebilecek tek yol bilgisi Sidyma ve Kalabainsert ignore into journalissuearticles values(n);tia arasında gösterilen yoldur. Fakat bu yol bilgisinin gözden geçirilmesi gereken önemli hususları vardır: 1- Yazıttaki Kalabainsert ignore into journalissuearticles values(n);tia tamamlaması kesin değildir; 2- Eğer Kalabainsert ignore into journalissuearticles values(n);tia tamamlaması doğru ise, SP’nin sistematiğine göre Kalabainsert ignore into journalissuearticles values(n);tia’nın statüsünün bağımsız bir yapıya sahip olması beklenir; 3- Kalabatia’nın Sancaklı Limanı’ndaki lokalizasyonu kesin değildir, çünkü Sancaklı limanından Kalabatia’ya ilişkin kesin bir veri olmamakla birlikte, Sancaklı limanının İ.S. 2.–3. yüzyıllarda Sidyma’ya ait bir liman olduğu kesindir; 4- Sidyma – Kalabainsert ignore into journalissuearticles values(n);tia arasında verilen mesafe SP’de 24 stadia insert ignore into journalissuearticles values(4,5); km iken, Sidyma ve Sancaklı limanı arasındaki gerçek mesafe 7–8 km’dir. Sonuç olarak, yollar, yerleşimler ve teritoryumlar arasındaki ilişkiler devam eden yüzey araştırmaları açısından oldukça önemlidir.Keywords : Stadiasmus Patarensis, Roma Yolları, artikeller, edatlar, yerleşim statüleri, yerleşim teritoryumları
ORIGINAL ARTICLE URL