Vuhdân Râvîyi Tevsîk veya Taz‘îfin İmkânı
Authors : Süleyman Doğanay
Pages : 32-63
Doi:10.61218/hadith.1761596
View : 195 | Download : 168
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Hadis ilminde, kendisinden sadece bir kişinin hadis tahammül ettiği râvî vuhdân olarak isimlendirilir. Vuhdân raviler, muhaddisler arasında mechûlü’l-‘ayn yani kimliği bilinmeyenler diye vasıflandırılırlar. Vuhdânın ismi, kendisinden rivâyette bulunan diğer râvî tarafından açıklanmış olsa bile, mechûlü’l-‘ayn olarak kalır. Vuhdân râvî, münekkitlerin sözlü olarak hükmüyle veya ilmine itibar olunan en az iki ya da daha çok sika râvî kendisinden rivâyette bulunmadıkça zayıf kabul edilmiştir. Münekkitler arasında, tevsîk edilmedikçe vuhdân râvînin zayıf kabul edileceği konusunda fikir ayrılığı yok gibidir. Esas fikir ayrılığı, kimliği bilinmeyen râvînin tevsîkinin imkânı, tevsîki mümkünse bunun hangi şartlar dahilinde mümkün olup olmadığı noktasındadır. Klasik kaynaklarda vuhdân râvînin tevsîkine ilişkin münekkitler tarafından bazı kanaatler ileri sürülmüştür. Fakat bu râvîlerin hangi şartlarda tevsîk edileceğine dair fikirler sistemli ortaya konulmamıştır. Çalışmanın amacı, vuhdân olarak nitelenen râvîlerin gerçekten mechûlü’l-‘ayn olup olmadıklarını ve hadis rivâyeti bakımından durumlarını bazı örnekler üzerinden ortaya koymaktır. Söz konusu râvîlerin rivâyet açısından durumlarını tespit etmek için sistemli olarak yürütülecek işlemlerin bazı örnekler üzerinden test edilmesi aynı amaç dâhilindedir. Bu kapsamda, vuhdânın cehâletü’r-râvî ile ilgisi, vuhdân râvîyi tevsîk etmenin mümkün olup olmadığı ve konu bağlamında ileri sürülen kriterler, bu râvîlerin tevsîk ve taz’îfine dair bazı örnekler incelenmiştir.Keywords : Mechûlü’l-hâl., Hadis, Ravi, Vuhdân, Mechûlü’l-‘ayn
ORIGINAL ARTICLE URL