Yapay Zekâ ile Hadis Uydurma Problemi: Klasik Usûl Karşısında Yeni Bir Sınama

Home Page
About
Submit A Journal
Submit A Conference
Submit Paper/Book
- Submit a Preprint
- Submit a Book
Contact

HADITH
Sayı: 15
Yapay Zekâ ile Hadis Uydurma Problemi: Klasik Usûl Karşısında Yeni Bir Sınama

Yapay Zekâ ile Hadis Uydurma Problemi: Klasik Usûl Karşısında Yeni Bir Sınama

Pages : 504-530

View : 334 | Download : 348

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, yapay zekâ tabanlı metin üretim sistemlerinin hadis ilmi açısından doğurduğu metodolojik, epistemolojik ve ahlâkî sorunları incelemektedir. Araştırma, yapay zekâ tarafından hadis biçiminde üretilen metinlerin klasik hadis usûlündeki sahihlik ölçütleri karşısında nasıl bir konuma sahip olduğunu tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel bir çözümleme yöntemiyle yürütülmüş; 2025 yılı itibarıyla GPT-4o adlı büyük dil modeli üzerinde gerçekleştirilen simülasyonlar belge temelli gözlem yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, yapay zekânın isnad ve metin yapısını biçimsel olarak taklit ederek sahihlik izlenimi oluşturabildiğini, ancak klasik hadis ilminde esas alınan doğrulama mekanizmalarına ulaşamadığını göstermektedir. Makale, klasik dönemdeki kasıtlı uydurmadan farklı olarak niyetsiz fakat etkili bir “dijital ihtirâʿ” biçiminin ortaya çıktığını tespit etmektedir. Bu çerçevede hadis güvenilirliğini korumak için kaynak bildirimi, senedsiz metinlere hadis denmemesi, yapay üretimlerin açık biçimde etiketlenmesi ve kurumsal denetim mekanizmalarının geliştirilmesi gibi somut etik ve metodolojik ilkeler önerilmektedir. Sonuç olarak çalışma, klasik hadis usûlünün yalnızca tarihî bir miras değil, dijital çağda da sahih bilginin korunmasını sağlayabilecek dinamik bir metodoloji olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : Hadis, Yapay Zekâ, Hadis Uydurma, Cerh-taʿdîl, Büyük Dil Modelleri.

ORIGINAL ARTICLE URL

* There may have been changes in the journal, article,conference, book, preprint etc. informations. Therefore, it would be appropriate to follow the information on the official page of the source. The information here is shared for informational purposes. IAD is not responsible for incorrect or missing information.