Hadislerde Hakiki ve Teşbihî Anlatım Bağlamında Yağmur
Authors : Selahattin Aydemir
Pages : 89-118
Doi:10.61218/hadith.1778692
View : 113 | Download : 158
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Hakiki ve temsili anlatım, bir düşüncenin hem doğrudan hem de mecazî boyutlarıyla ifade edilmesini sağlayarak anlamın derinleşmesine, muhatabın zihninde kalıcı izler bırakmasına ve soyut hakikatlerin somut örneklerle anlaşılır kılınmasına imkân tanır. Hadis gibi dinî metinlerde hakiki ve temsili anlatım; hem nebevî mesajın doğrudan ve anlaşılır bir biçimde aktarılmasını hem de mecaz, temsil ve benzetmeler yoluyla müminlerin zihninde derinlikli bir kavrayış ve kalıcı bir etki oluşmasını sağlayan önemli bir üslup özelliğidir. Hadislerde temsili anlatımın tespit edilmesi, Hz. Peygamber’in vermek istediği mesajın doğru anlaşılması, dinî hükümlerin bağlamına uygun yorumlanması ve edebî üslûbun ilmî açıdan ortaya konulması açısından büyük önem taşıyıp dinî-ahlâkî ilkelerin derinlemesine kavranmasına imkân sağlar. Hadislerde temsili anlatımın yaygın olması sebebiyle çalışmayı yağmur ile sınırlandırarak hadislerde yağmurun hakiki ve temsili kullanımına yoğunluk verilecektir. Arapça zengin bir dil olduğu için yağmurun farklı kelimelerle ifade edilebileceği düşünülerek bu sözcüklerin tespiti yanında hakiki mi temsili mi kullanıldığı araştırılacaktır. Yağmurun literal kullanımı onun meteorolojik olgu olarak varlığı ve faydasını zihinde canlandırırken temsili kullanımı ise daha çok insan davranışı, ahlâk, ilahî lütuf veya azap gibi soyut kavramları çağrıştırmaktadır. Bu yüzden Hz. Peygamber’in ilgili hadislerini, bağlamına uygun olarak anlama ve mesajın maksadını tahriften koruyarak yorumlama büyük önem arz edecektir.Keywords : Hadis, Hz. Peygamber, Yağmur, Temsili Anlatım, Gerçek Anlam
ORIGINAL ARTICLE URL