Ebû Tâhir b. Fîl ve Hadis Cüzü

Authors : Recep Bilgin

Pages : 119-150

Doi:10.61218/hadith.1779294

View : 93 | Download : 148

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Ebû Tâhir Hasan b. Ahmed b. İbrâhîm b. Fîl’e ait hadis cüzünü konu edinmektedir. Ebû Tâhir b. Fîl’e ait hadis cüzü, hicrî IV (X) yüzyılın başlarında derlenmiştir. İbn Fîl’in öğrencisi Alî b. Hüseyin b. Bündâr tarafından rivayet edilen cüz, iki bölümden oluşmakta ve toplam 166 hadis içermektedir. İbn Fîl cüzü, Kütüb-i Sitte’de yer almayan birçok hadisi ihtiva etmesi bakımından dikkat çekmektedir. Çalışmanın amacı, İbn Fîl cüzünün değerini ve hadis literatüründeki yerini ortaya koyarak alana katkı sunmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; betimsel ve doküman analizi tekniğiyle eserin içerik, isnad yapısı ve kaynak değeri incelenmiştir. Bulgulara göre cüzde en fazla rivayette bulunan sahâbîler Ebû Hüreyre 22, Ali b. Ebî Tâlib 21, Enes b. Mâlik 15, Abdullah b. Ömer 12, Abdullâh b. el-Abbâs 12 ve Ebû Zer el-Gıfârî 10’dur. Cüzde hadisi Hz. Peygamber’den ilk nakleden râvi sayısı 49’dur. Senedin müntehâsı bakımından ise bir kudsî, 150 merfûʿ, 13 mevkuf ve üç maktûʿ hadis bulunmaktadır. 150 merfû hadisin beşi de mürsel hadistir. Cüzde yer alan rivayetlerin yaklaşık 60’ı güvenilir ve sahih senedli, 20’den fazlası hasen, geri kalan kısmı ise zayıf hadisler kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu bağlamda çalışma, erken dönem hadis literatürü içerisinde müstakil cüzlerin değeri ve kullanımına dair önemli veriler sunmaktadır.
Keywords : Hadis, Cüz, İbn Fîl, Muhaddis, Hadis Edebiyatı

ORIGINAL ARTICLE URL