الرعاية الإلهية للنبي (قبل النبوة) وإعداده للنبوة ودرورها في بناء الشخصية الإسلامية المعاصرة

Authors : Yahya MAABDEH
Pages : 163-187
Doi:10.5281/zenodo.3595398
View : 43 | Download : 7
Publication Date : 2019-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Araştırma, Hz. Peygamber’in nübüvvet öncesi hayatını, eğitim bilimlerinde kişiliğin oluşumuna dair eğitim teorileri bağlamında genel olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Bu incelemede, İslâm dininde ve modern eğitim bilimlerindeki eğitim teorilerini ve bu alanda yapılan çalışmaları esas alır. Çalışmada, Resûl-i Ekrem insert ignore into journalissuearticles values(s.a.s.);’in peygamberlik öncesi hayatı örneklik ve rol modellik açısından ele alınacaktır. Hz. Peygamber’in bu dönemdeki davranışlarının örnekliği esas alınarak İslâm’da kişilik inşâsıyla ilgili bir eğitim kuramına ulaşmak için birtakım istidlâl ve istinbâtlar yapılacaktır. Resûl-i Ekrem’in bu dönemdeki davranışlarının örnekliği ve öğreticiliğini beyan etmek için konuyla ilgili birtakım önemli ve dikkate değer terimlerden yararlanarak deliller çıkarılacaktır. Çalışmanın başlığında, kişiliğin İslâmi ve Modern kişilik şeklinde vasıflandırılması, bu çalışmada insan kişiliğinin İslâmî modern eğitim teorisi bağlamında inceleneceğini göstermektedir. Araştırmada, İslâm’da insan kişiliği oluşumuyla ilgili mükemmel bir nazariye bulunduğunu gösteren birtakım önemli konu başlıkları vardır. Bu başlıkların altında da Hz. Peygamber’in hayatından birçok örnek yer almaktadır. Bu örnekler, Rasûlullâh’ın İslâmî bir şahsiyet oluşumunda ilk örnek olması nedeniyle onun peygamberlik öncesi hayatı ve peygamberliğe hazır hale getirilmesi sürecinden verilmiştir. Bu başlıklarda şu hususlara temas edilmiştir; Eğitim sürecinin unsurları olan ve insan kişiliğinin oluşmasına sebep olan fiil ve davranışların ışığında ilâhî koruma. Bu bölüm, Hz. Peygamber’i yetiştiren ve eğitenlerin özelliklerini incelemek mümkün olması itibariyle öğretmen, öğrenci ve program insert ignore into journalissuearticles values(müfredat); olmak üzere üç unsurdan oluşmaktadır. Bu bölümde bunlar hakkında bilinen genel ve özel hususlara temas edilecektir. Ayrıca bu üç unsurun doğrultusunda Hz. Peygamber’in doğduğu ve yaşadığı sosyal ortam olan Kureyş kabilesi ve çevresi inançlar, fikirler, ahlâk, âdetler ve görenekler açısından incelenecektir. İnsan kişiliğinin oluşmasına etki eden etkenler ve unsurların çerçevesinde ilahi koruma ve bu ilahi korumanın insan kişiliğinin oluşmasına etkisi. Bu bölüm de üç kısımdan oluşmaktadır; Akla dayalı bilişsel yön, duygusal ve vicdanî yön, motorsal ve davranışsal yön. Bu bağlamda insan kişilik oluşumuyla ilgili eğitim kuramlarının özünü kapsayacak birçok tutum ve davranış mevcuttur. Bu kısımda Hz. Peygamber’in insert ignore into journalissuearticles values(s.a.s.); beşerî yönüne dikkat çeken ve onun bilişsel, vicdânî ve motorsal yönün nasıl geliştiğini gösteren birçok kişilik oluşum unsuru ve bileşeni, Hz. Peygamber’in nübüvvet öncesi hayatından anlatılmıştır. Bu bölümde birkaç alt başlık da bulunmaktadır; Davranış ve kişilik modelleri ve yönelimleri, davranışların sosyal çevreyle alakası, eğitim bilimlerinde toplumsallaşma olarak bilinen davranışların oluşmasına etki eden âmiller. İnsan ki şilik oluşum süreci doğrultusunda insan yaşamındaki evreler ile bu evrelerdeki ilâhî koruma ve bu korumanın insan kişilik oluşum sürecine etkisi. İnsan kişiliğinin oluşmasında insanın yaşamındaki dönemler ve bu dönemlerde yaşadıkları olaylar etkilidir. Bu nedenle bu bölümde Hz. Peygamber’in peygamberlik öncesi hayatı incelenecek, bu dönemde onun sosyal çevresi ve ailesinden aldığı eğitim ve öğretim kişilik oluşum süreci bağlamında bütün yönleriyle ele alınacaktır. Hz. Peygamber’in nübüvvet öncesi hayatındaki ilâhî koruma ve bu korumanın kişilik oluşum sürecinde kişinin öz yönetimine etkisi. Eğitimin temel hedeflerinden birisi, kişinin kendi kendini yönetme yeteneğini kazanmasıdır. İnsan, hayatında sorumluluklar üstlenerek kişisel özerkliğini kazanır ve kendini yönetmeye ehil hale gelir. İslâm şeriatındaki eğitim nazariyesinde, öz yönetim kişinin duygularını, fikirlerini, imkanlarını ve davranışlarını, hayatını ikame edip hedeflerine ve başarıya ulaşmak için yönlendirmesidir. Yani kişinin kendisini hayra ve iyiliğe yönlendirmeye muktedir hale gelmesidir. İnsan kişilik oluşum sürecindeki ilâhî koruma ve ilâhî korumanın eğitim yönetim teorisine etkisi. Bu bölüm, araştırmanın sonucu mesabesindedir. Hz. Peygamber’in nübüvvet öncesindeki hayatında ilâhî koruma ve gözetimin, tam kapsamlı bir eğitim ve öğretim programının parçası olduğu görülmektedir. Ayrıca Hz. Peygamber’in bu dönemdeki hayatının evrelerinden ve sosyal çevresinden kazandığı davranışlarda ilâhî koruma altındaki eğitim yönetim varlığından bahsedilebilir. Sonuç olarak, Hz. Peygamber’in nübüvvet öncesindeki hayatındaki evreler ile onun bu dönemdeki davranışları ve hareketleri, eğitim bilimlerindeki ve İslâmdaki kişilik oluşumuyla ilgili eğitim teorileri ile kuramları açısından mükemmel ve uygulamalı bir örnek olarak karşımızda durmaktadır. Hz. Peygamber’in bu dönemdeki, hayatı sünnetin ve şeriatın doğrudan veya dolaylı olarak bir parçasıdır. Onun bu dönemdeki davranışları, farklı alanlardaki modern eğitim bilimlerinde birtakım eğitim teorileri ve kuramları açısından örneklik ve bağlayıcılık teşkil etmektedir. Onun bu dönemdeki hayatının mükemmel ve uygulamalı örnekliği, İslâm şeriatının temayüz ettiği Rabbanî kaynaklığı göstermektedir. Bu çalışma, Hz. Peygamber’in hayatının sosyoloji, psikoloji ve diğer eğitim bilimlerindeki eğitim kuramlarının doğrultusunda ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerektiğini göstermektedir. Onun nübüvvet öncesi ve sonrası hayatının Kur’ân’da ifade edilen üsve-i hasene insert ignore into journalissuearticles values(güzel örneklik); kavramı bağlamında ele alınması icap etmektedir. Hz. Peygamber’in ümmetine güzel örnekliğinden eğitim bilimleri ve İslâm şeriatı çerçevesinde yeni çıkarımlar ve istidlallar yapılması ihtiyacı bulunmaktadır.
Keywords : Hz Peygamber, Sünnet, Sîret, Nübüvvet öncesi, İslâm, Kuram, Kişilik

ORIGINAL ARTICLE URL