(التَّعقب عند العلماء( علم الحديث نموذجاً
Authors : Asma ALBOGHA
Pages : 195-222
Doi:10.5281/zenodo.3966310
View : 45 | Download : 7
Publication Date : 2020-07-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Müslümanlar, ilk asırlardan beri ilmin korunup sağlamlaştırılmasına büyük önem vermişlerdir. Bu hedef doğrultusunda Müslümanların amaçları her ilmi ehline verme şeklinde olmuştur. Böylece âlimler, kendilerinden öncekileri tasnif konusunda taakkube ve onların görüşlerini ele alırken de tenkide başvurmuşlardır. Burada söz konusu âlimler tüm bunları yaparken Allah korkusunu, başkalarının görüşlerine saygı duymayı ve güvenilir ilmi metodları takip etmeyi gözetmişlerdir. Taakkub yöntemiyle her yeni gelen öncekiler üzerine bina tesis etmiş, onların dediklerini tashih edip düzelterek eleştiri süzgecinden geçirmiş, eserlerini tenkit etmiş ve onları sınamıştır. Böylece hem sonraki gelenler öncekilerden istifade etmiş hem de yeni bilgiler ortaya konulmuştur. Yapılan bu taakkubat, asırlar boyunca ilmi tartışmayı hedefleyip eksiklikleri kaldırarak tamamlayan yapıcı tenkide yeni bir renk katmıştır. Bu süreçte âlimlerin bilgi ve anlayış ölçüleriyle çeşitli ilimleri ele alışları da ortaya çıkmıştır. Taakkub, ilmi araştırma sahasında hakkı verilmeyen bir alandır. Söz konusu alana dair ayrıntılı bir araştırmaya ihtiyaç duyulduğundan bu çalışmaya karar verilmiştir. Bu çalışmada bu kavramın manası, kökleri, sebepleri, faydaları, yöntemi, başkalarının görüşüne karşı âlimlerin davranışı, Müslüman âlimlerin ahlakı, onların muhaliflerine veya hataya düşen kimselere karşı davranış yöntemi ve bununla ilintili olan her şey ele alınmıştır. Ayrıca hadislerin değerini düşürmekle yıkıcı eleştiriye tabi tutan yönelişleri takip eden Arapça ve Türkçe modern çalışmalarla çağdaş araştırmacıların taakkub konusunda yapmış olduğu araştırma ve değerlendirmelere de yer verilmiştir.Keywords : Yapıcı Eleştiri, İlmi Yöntem, Hadis, Taakkub, Tenkit
ORIGINAL ARTICLE URL