قَبول الحافظ ابنِ عبد البر (ت 463/1071) الحديث الضعيف لشُهرته عند العلماء، أو للعمل بمقتضاه

Authors : Mkamel KARABELLİ

Pages : 151-193

View : 42 | Download : 9

Publication Date : 2022-08-02

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın konusu, selef ve haleften çok sayıda imam tarafından kullanılan bilimsel bir yöntemi açıklamaktır. Bu da, muhaddislerin rivayetin senedinin sıhhati için şart koştukları bazı şartları taşımayan bir kısım hadislerin, iki şeyden biri yerine getirildiği takdirde kabul edilmesidir: Hadisin halk arasında meşhur olması ve alimlerin onun içeriğiyle amel etmeleri, onunla delil getirmeleri. Özellikle de ilgili hadisi almakta ittifak etmişler ve içlerinden biri bile onunla amel etmeyi terk etmemişse. Bu araştırmanın amacı, İbn Abdilber el-Endelûsî`nin bu çerçevedeki düşünceyi benimseyen alimlerden biri olduğunu ispat etmektir: Buna göre bir hadis alimler arasında meşhur olmuşsa veya içeriğiyle amel ediliyorsa hadis tenkidi açısından gerekli olan tüm şartları taşımıyor olsa bile alimler arasında meşhur olması ve içeriğiyle amel edilmesi hadisi takviye etmek ve kabul etmek için yeterlidir ve bu durum onu delil getirip amel etmeye uygun kılmaktadır. Bu iddianın geçerliliğini kanıtlama yöntemim, İbn Abdilber`in bazı sıhhat şartlarını taşımadıkları için zayıflığına hükmettiği ancak buna rağmen kabul edip delil getirdiği hadisleri tümevarım yöntemiyle incelemektir. Bunların sayısı on üçtür. Ben, bu örneklerin analizi yoluyla İbn Abdilber`in yaklaşımını, bu tür hadisleri ele alırkenki yöntem çerçevesinde benimsediği kriterleri ortaya çıkarabildim. Tabii ki onun bu hadislerle ilgili değerlendirmeleri kesin ve mutlak bir durum değildir. Şöyle ki, söz konusu hadislerdeki yaklaşımları İbn Abdilber`in görüşüne uyan bilginleri zikrettim. Bu arada zayıftır diye hüküm verdiği hadisler hususunda onunla farklı düşündüğüm yerler de oldu ve bunu onun tartıştım.
Keywords : Hadis, İbn Abdilber, Makbul, Şöhret Bulma, Amel Etme

ORIGINAL ARTICLE URL