HİNDUİZM'DE BEDEN: TANRI'NIN TAPINAĞI

Authors : Emine Bilge, Sevinç Aksin

Pages : 49-65

View : 107 | Download : 107

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Makalenin konusu Hinduizm’de Tanrı’nın tapınağı olarak görülen bedendir. Hinduizm’e göre beden dünya ve metafizik alem arasında bireyi kurtuluşa ulaştıran bir araçtır. Beden maddi yönüyle dünya alemi ilahi Atman özüyle de tanrısal evrenle ilişkilidir. Hindu yaratılış fikrine göre beden tanrısal evrenin yansıması ve tanrıların meskeni bir mikro evrendir. Çalışmada maddi bedenin tanrısal özün ve tanrıların meskeni mikro evren olmasından hareketle bedenin yaratılış ve kurtuluştaki önemi ve rolünü bütünsel ortaya koyma hedeflenmiştir. Makalede beden fikri Hindu kutsal metinlere dayandırılmıştır. Bununla birlikte bedenin kutsallığını ele alan çalışmalardan yararlanılmıştır. Tanrısal beden fikrinin dayanağı Mutlak öz Puruşa’nın bedenidir. Puruşa’nın bedeni tanrısal evrendir. Puruşa’nın bedeni ile insan bedeni arasında benzerlik vardır. Dolayısıyla Puruşa’nın bedenindeki tanrılar insan bedeninde de yaşar. İnsan bedeninde yaşayan tanrılar iyi ve kötünün mücadelesinde, yaşamda ve ölümde aktif görevdedir. Bedenin kurtuluşa ulaşması öz Atman’ın bedenin maddi doğasını aşmasıyla gerçekleşir. Maddi doğa da kutsaldır. Ancak bireyin seçimleri maddi doğanın yaratılıştaki dengesinin bozulmasına yol açar. Bedendeki Atman, maya ve cehaletin örtüsüyle gerçekliğe erişemez. Hinduizm’e göre bedende üç beden bulunur. Bunlar dıştan içe doğru maddi (fiziksel), ince (süptil) ve nedensel bedendir. Fiziksel beden doğumla var olur, ölümle yok olur. İnce beden ölümden sonra yaşar ve ruh göçünde yeniden bedenlenir. Nedensel beden yeniden bedenlenmeye yol açar. Nedensel beden avidyadan doğar. Üç beden üç varoluş ve üç bilinç halini sembolize eder. Fiziksel beden uyanık, süptil beden rüya, nedensel beden derin uyku hali bilincini temsil eder. Bilincin bedenden kurtuluşu üç varoluş halini aşmasıdır. Saf bilinç turiya ise bedensizleşme halidir. Hinduizm’e göre bedende Atman’ı koruyan, sarmalayan beş katman (koşa) vardır. Atman’ı saran koşalar fiziksel, enerji, duygusal, bilgelik ve mutluluk kılıflarından oluşur. Koşalar kişinin Atman’la iletişim halinde olmasını sağlar. Koşalar maddi katmandan ruhsal katmanlara doğru sıralanır. Doşalar ise vücudun fizyolojik ve yapısal aktivitelerini, değişimleri kontrol edebilme ve düzenleme ilkesidir. Bedenin sağlığı ilkesi doşalar maddi elementlerin kombinasyonundan oluşur. Bu elementleri dengelemek bedeni saflaştırır. Bedenin saflığı da kurtuluşa ulaşmada önemlidir. Hinduizm’e göre insanın ahlaki seçimleri (iyi-kötü) bedende denge halinde olan niteliklerin dengesini etkiler. İyi seçimler bedenin saflığını artırıp iyi karmalara, kötü seçimler ve cehalet ise bedenin dengesini bozup kötü karmalara yol açar. Dünya hayatında bedeni saflaştırarak tanrıya yakınlaştıran dini uygulamalar vardır. Bunların bazıları samskara, snana, agnikarya, upasava, java, yoga, omkara, tapas ve puja ritüelleridir. Hint tapınakları Vastu Puruşa Mandala mimarisidir. Tapınaklar Puruşa’nın bedeni, dolayısıyla insan bedenine benzer inşa edilmiştir. Tapınağa giren mikro evren birey makro evren Puruşa’nın bedeninde saf hale gelir.
Keywords : Dinler Tarihi, Hinduizm, Beden, Tanrı, Kurtuluş, Tapınak

ORIGINAL ARTICLE URL