SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA ÜRETİMİ VE MONOPOL OLUŞUMLARIN ENGELLENMESİNDE KAMUNUN ETKİNLİĞİ: ZİNCİR MARKETLER ÖRNEĞİ

Authors : Burak ÖKDE, Yasemin DEMEZ

Pages : 162-181

Doi:10.31457/hr.1310091

View : 49 | Download : 34

Publication Date : 2023-06-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Monopol olarak adlandırılan aksak rekabet piyasaları birçok türüyle gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ekonomilerde görülmektedir. Rekabeti bozucu bu oluşumların önüne geçmek ve ekonomik yapı içerisinde var olanların ise ekonomiye verdileri veya muhtemel politika yapıcıların öncelikli görevlerinden biridir. Serbest piyasa ekonomisinde kaynakların etkin bir şekilde dağılımı istikrarlı ve güçlü bir ekonominin çekirdeğini oluşturur. Gıda ve tarım üretiminde de istikrarlı ve verimli büyüme rekabet koşullarının sağlıklı işlemesine bağlıdır. Yeterli üretimin sağlanamamasında yanlış politikalar etkili olmaktadır. Sınırlı üretim, pazarlama aşamasında rekabet sürecinin aksaması ile birleşince fahiş fiyatlar ortaya çıkmaktadır. Kamu sektörü bu sorunla mücadele etmek için üretimden tüketime geçen süreçte çeşitli tedbirler alır. Bu çalışmada monopol piyasalarının oluşumları piyasa başarısızlıkları temelinde ortaya konulmaya çalışılarak monopolün piyasa gücünün nasıl kırılabileceği teorik olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Son dönemde Türkiye’de beş büyük markete kartel cezası kesilmesi de bu bağlamda incelenmiştir. Sonuç olarak monopolün piyasa gücünü kırmada kullanılan politikaların ekonominin dinamiklerine uygun ve sektörel olarak iyi belirlenmesi, monopolü önlemeye yönelik en etkin politika olduğunu apaçık ortaya koymuştur. Aynı zamanda kamu sektörünün fahiş fiyatlarla mücadelesinin tarımsal üretimin teşviği ve planlanması ile daha başarılı olabileceği değerlendirilmektedir.
Keywords : Monopol, Aksak Rekabet, Sürdürülebilir Üretim, Kartel, Kamu Teşvikleri

ORIGINAL ARTICLE URL