Tarihsel ve Güncel Boyutlarıyla Rusya’nın Afrika Politikası: Amaçlar ve Araçlar

Authors : Halit Hamzaoğlu
Pages : 976-996
Doi:10.33709/ictimaiyat.1664572
View : 93 | Download : 284
Publication Date : 2025-11-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Çalışmada, Rusya’nın Afrika politikası tarihsel ve güncel yönleriyle ayrıntılı bir biçimde analiz edilmektedir. Afrika kıtasının Rus stratejisindeki öneminin hangi koşullar ve ölçüler çerçevesinde şekillendiği sorunsalı, çalışmanın kurgusal temelini oluşturmaktadır. Bu bağlamda tarihsel ve mukayeseli bir yöntemle, Rusya’nın Afrika ülkeleriyle ilişkilerinin karakteristik özellikleri irdelenmiştir. Çalışmada Çarlık Rusya’sından günümüze, Rus dış politika stratejisinin Afrika’ya yönelik önceliklerini tayin eden etkenlerden teferruatlarıyla bahsedilmiştir. Söz konusu önceliklerin çerçevesini belirleyen amaç, araç ve değişkenlerin kapsamı analize tabi tutulmuştur. Çarlık Rusya’sının Afrika’ya olan ilgisinin sömürgeci bir mahiyet taşıdığı vurgulanmıştır. Mamafih XVIII. yüzyılının sonralarından itibaren Avrupalı bir güce dönüşen Rus İmparatorluğu’nun, Afrika’daki diğer Avrupalı sömürgecilerin gerisinde kaldığını söylemek mümkündür. Bu nedenle Çarlık Rusya’sının Afrika’da kısmi başarılar kazandığını tespit etmek mümkündür. Bu kısmi başarılara örnek olarak Etiyopya’daki faaliyetler gösterilebilir. Rus stratejisi Sovyet döneminde Afrika’da belirleyici bir aktöre dönüşmüştür. Sovyetler Afrika ülkelerinin ulusal bağımsızlık mücadelelerini kendi çıkarlarına uygun görmüşlerdir. Çünkü bu sayede sosyalist rejimlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamışlardır. SSCB, söz konusu sosyalist rejimler aracılığıyla Afrika’daki varlığını konsolide etmiştir. Afrika, SSCB sonrası Rus dış politikasındaki önemini kaybetmiştir. 2000’lerin ortalarından itibaren ise Rusya’nın Afrika’ya olan ilgisi tekrar canlanmıştır. Özellikle 2014 sonrası yaşanan jeopolitik gelişmeler, Rusya’nın Afrika’ya tam teşekküllü dönüşünü hızlandırmıştır.
Keywords : Afrika, Jeopolitik, Küresel Güney, Rusya, Strateji

ORIGINAL ARTICLE URL