Sınırda bir eşik: Kentsel yayılma baskısı odağında Beytepe köyü
Authors : Hatice Kalfaoğlu Hatipoğlu, Büşra İnce
Pages : 443-471
Doi:10.31198/idealkent.1698136
View : 134 | Download : 130
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Kırsal yerleşimler yalnızca tarımsal üretim birimleri değildir; aynı zamanda tarihsel, kültürel, ekolojik ve morfolojik süreklilik barındıran çok katmanlı çevrelerdir. Ancak, özellikle metropol kentlerin çeperlerine doğru genişleyen hızlı ve denetimsiz kentsel yayılma ve sıçrama baskıları, bu kırsal peyzajların sosyo-mekânsal özelliklerini tehdit etmektedir. Kırsal yerleşimler, özgün dinamiklerinden saparak, kentleşme süreçleriyle yeniden üretilmektedir. Bu durum, dünya genelinde gözlemlenen ve kent planlaması açısından yeni değerler, krizler ve meydan okumalar yaratan küresel bir olgudur. Ankara’nın güneybatı çeperinde yer alan Beytepe Köyü, bu hızlı ve kontrolsüz kentsel yayılmadan doğrudan etkilenen bir yerleşimdir. Süregelen kentsel dönüşüm ve arsa spekülasyonları nedeniyle, köy uzun süredir yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu bağlamda, çalışma, Beytepe Köyü ve çevresinde meydana gelen dönüşüm sürecini artzamanlı olarak incelemeyi; kentsel yayılma baskısının köyün özgün karakteri üzerindeki etkisini sosyo-politik ve mekânsal boyutlarıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, çalışma, kırsal ve kentsel alanlar arasındaki dönüşen ilişkiyi analiz etmek için tipo-morfolojik özellikler, arazi kullanım dinamikleri ve kırsal pratikler üzerindeki mekânsal dönüşümün etkilerini çok ölçekli ve karma bir yöntemle incelemektedir. Çalışma ayrıca, bu periferik bağlamın taşıdığı potansiyelin, çeşitlenen yaşam biçimlerini koruyup destekleyecek alternatif kuramsal yaklaşımlar ve uygulamalar aracılığıyla planlama stratejilerine nasıl entegre edilebileceğini vurgulamakta; eş zamanlı geliştirilecek kentsel politikalara duyulan acil ihtiyacı tartışmaktadır. Son olarak, makale, yerel kalkınmayı çok işlevli ve çok ölçekli bakış açılarıyla ele alan politika önerilerini savunmaktadır.Keywords : kentsel yayılma, kırsal yerleşimler, kır-kent ikiliği, Beytepe köyü, kentsel politikalar.
ORIGINAL ARTICLE URL