Küresel iklim değişikliği nedir? Temel kavramlar, nedenleri, gözlenen ve öngörülen değişiklikler

Authors : Murat TÜRKEŞ

Pages : 26-37

View : 34 | Download : 4

Publication Date : 2008-03-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Fosil yakıtların yakılması, sanayi süreçleri, arazi kullanımı değişiklikleri ve ormansızlaşma  gibi çeşitli insan etkinlikleri sonucunda, önemli sera gazlarının atmosferdeki  birikimleri sanayi devriminden beri hızla artmakta ve doğal sera etkisi kuvvetlenmektedir.  Kuvvetlenen sera etkisinin en önemli ve açık etkisi, Yerküre’nin enerji  dengesini üzerinde ek bir pozitif ışınımsal zorlama oluşturarak, Yerküre iklimini ısıtmasıdır.  1906-2005 döneminde küresel ortalama yüzey sıcaklıklarında gözlenen artış, 0.74  °C’dir. Sera gazlarının atmosferik birikimlerindeki artışların, sıcaklık, yağış, nem, rüzgar  gibi değişkenlerde bölgesel ve küresel değişikliklere yol açması bekleniyor. En gelişmiş  iklim modelleri, küresel ortalama yüzey sıcaklıklarında 1990-2100 dönemi için, yaklaşık  3 °C’lik en iyi kestirmeyle birlikte olasılıkla 2-4.5 °C arasında bir artış olacağını  öngörüyor. Küresel sıcaklıklardaki artışlara bağlı olarak, hidrolojik döngünün değişmesi,  kara buzullarının ve deniz buzlarının erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, sıcak  hava dalgalarının şiddet ve sıklığının artması, bazı bölgelerde ekstrem yüksek yağışların  ve taşkınların, bazı bölgelerde ise kuraklıkların daha şiddetli ve sık oluşması gibi,  sosyo-ekonomik sektörleri, ekolojik sistemleri ve insan yaşamını doğrudan etkileyecek  önemli değişikliklerin oluşması bekleniyor. Bu bildirinin amacı, hava, iklim, iklimsel değişkenlik  ve değişiklik kavramları, geçmişteki iklim değişiklikleri, doğal ve kuvvetlenen  sera etkisi ve insan kaynaklı iklim değişikliği ile gözlenen ve öngörülen küresel iklim  değişimlerinin bilimsel bir değerlendirmesini yapmaktır.
Keywords : İklim, Doğal iklim değişikliği, Kuvvetlenen sera etkisi, İnsan kaynaklı iklim değişikliği, Gözlenen ve öngörülen iklimsel değişiklikler

ORIGINAL ARTICLE URL