Aksa Tufanı Sonrası Filistin Meselesi: Küresel Üstünlük Mücadelesinin Yansımaları

Authors : Hikmet Mengüaslan

Pages : 39-58

Doi:10.54722/iletisimvediplomasi.1631725

View : 74 | Download : 90

Publication Date : 2025-04-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, ‘Aksa Tufanı Operasyonu’ (7 Ekim 2023) sonrası gelişen insani kriz ve siyasal çözümsüzlüğü, küresel aktörlerin üstünlük mücadelesi ve bölgesel dinamiklerle ilişkisi temelinde incelemiştir. Soğuk Savaş sonrası Filistin’de barış inşası Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nin başat konumu çerçevesinde şekillenmiş ve sürecin çözümsüzlüğünde ABD’nin İsrail lehine tutumu öne çıkmıştır. Öte yandan, Aksa Tufanı sonrası insani ve siyasal gelişmeler (benzeri görülmemiş insani kriz, bölgesel bir savaş ihtimali ve küresel düzende değişim emareleri gibi) Filistin meselesindeki çözümsüzlüğü etkileyebilecek fırsatlar ve meydan okumaları beraberinde getirmiştir. Makale ‘süreç takibi’ yönteminden faydalanarak küresel aktörlerin Filistin meselesine yaklaşımlarını tahlil etmiş ve Aksa Tufanı sonrası Filistin’de barış inşasına giden sürecin sonuçlarını yorumlamıştır. Çalışmada iki ana sonuca ulaşılmıştır. Birinci sonuçta, barış inşası ve devlet inşası süreçlerini birbirinden ayırması ve İsrail’e yoğun destek vermesi sebebiyle yoğun eleştirilere maruz kalan ABD’ye küresel/bölgesel çapta alternatif oluşturma girişimleri gözlemlenmiştir. Çalışma söz konusu girişimleri Filistin meselesinde çözümsüzlüğü derinleştirdiği ortaya konulan ABD lehine güç dengesinin değişimi için sınırlı da olsa dikkat çekici bir aşama olarak yorumlamıştır. İkinci sonuca göre ise, ABD’nin başat konumu, aşınmasına rağmen devam etmektedir. Bununla birlikte yeni seçilen Trump Hükûmeti’nin -iki devletli çözümden giderek uzaklaşan- tutumu Filistin-İsrail ihtilafında daha fazla sert güce başvurulacağı doğrultusunda okunabilir. Çalışma Türkiye gibi insan odaklı diplomasi yürüten batı-dışı aktörlerin bu süreçte önemli alternatifler oluşturabileceğini ileri sürmüştür.
Keywords : Aksa tufanı, Filistin-İsrail ihtilafı, küresel üstünlük mücadelesi, Hamas, iki devletli çözüm

ORIGINAL ARTICLE URL