HZ. OSMAN’IN SAHÂBE TARAFINDAN ELEŞTİRİLEN BAZI SİYASÎ DÜŞÜNCE VE POLİTİKALARI

Authors : Emine Tuğba ÖZ

Pages : 177-199

View : 24 | Download : 11

Publication Date : 2021-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Halife Hz. Osman’ın bazı konulardaki siyasî anlayışı ve bu anlayışın beraberinde getirdiği kimi dinî, siyasî, sosyal ve iktisadî icraatları sahâbe tarafından eleştirilmiştir. Söz konusu icraatların başında onun ileri gelen bazı sahâbîlere yönelik kırıcı muamelesi, kabilesine mensup çok sayıda insanı vali olarak ataması, akrabalarına beytülmalden daha fazla vermesi, dinî hayata dair bazı tasarrufları ve devlet kaynaklı yanlışlıkların düzeltilmesi için istenilen inisiyatifi kullanmaması gelmektedir. Makalemizde sahabe tarafından Hz. Osman’a yöneltilen bazı eleştiriler ve bu eleştiriler bağlamında Hz. Osman’ın siyaset anlayışı üzerinde durulmaktadır. Çalışmada şu tespitler yapılmıştır: Hz. Osman’ın sahâbeye davranış şekli, yönetime ehil olmayan akrabalarını vali olarak ataması ve atamalarda kabileler arası dengeleri göz önünde bulundurmaması şeklindeki anlayış ve uygulamaları sahâbîler tarafından eleştirilmiştir. Eleştirilen politikalar, Hz. Osman’ın siyaset anlayışının doğal bir sonucu idi. Onun siyaset anlayışı ise büyük oranda yumuşak davranma, akrabalarının toplumca meşru görülmeyen kimi taleplerine hayır diyememe, devlet yönetiminde kabilesini belirleyici kılma, sağlıklı bir istişare mekanizması oluşturmama, sahâbîlerin uyarılarını dikkate almama ve kabileler arası dengeleri gözetmeme gibi düşünce ve ilkelere dayanıyordu. Hz. Osman’ın söz konusu uygulamaları ise hem onun ölümüne neden olmuş hem de kendisinden sonraki siyasî tartışmalara zemin hazırlamıştır.
Keywords : HZ OSMAN, SAHÂBE, YÖNETİM, KABİLE, ÜMEYYEOĞULLARI

ORIGINAL ARTICLE URL