Dinî, İçtimai ve Hukuki Bir Kavram Olarak Hutbe

Authors : Seyfullah Bozgeyik, İzzet Sargın

Pages : 259-296

View : 51 | Download : 18

Publication Date : 2024-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bir topluluğa bir maksadı anlatmak, öğüt vermek, bir görüşü kabul ettirmek ve bir eyleme teşvik etmek gibi amaçlarla yapılan güçlü ve etkileyici konuşma olarak tanımlanan hitâbet, tarihin her döneminde yapılagelmiştir. İslam öncesi Arap topluluklarında da sıkça kullanılan ve Câhiliye dönemindeki asabiyet anlayışıyla putperestlik inanışı etrafında yapılan hitâbet, İslam’ın gelmesiyle birlikte İslami düşüncenin hakim olduğu bir muhtevaya bürünmüş, hutbe kavramı altında cuma ve bayram namazlarında da uygulanarak ibadet hayatının bir parçası ve İslam ibadet hukukunun bir rüknü haline gelmiştir. Fıkıh literatüründe cuma ve bayram namazları bölümlerinde yer verilen hutbeyle ilgili görüş ve hüküm farklılıkları vardır. Hutbenin ibadet hayatımızın bir rüknü olması sebebiyle, fıkıh mezheplerinin hutbe hakkındaki hükümleri mukayese edilerek ortaya çıkan hüküm farklılıklarının sebeplerinin bilinmesi önem arz etmektedir. Araştırmamız, ehl-i sünnet anlayışını kabul eden Hanefi, Şafii, Maliki ve Hanbeli mezhepleriyle sınırlandırılmıştır. Çalışmamız neticesinde, bu mezheplerin hutbeyle ilgili görüş farklılıklarının temel nedenleri mezheplerin sünnet anlayışı, örf ve daha iyi bir hutbe sunumunun sağlanması olarak sıralanabilir. Ayrıca, hutbe metinlerinde hukuk güvenliği, hukuk ile ahlak bütünlüğünün sağlanıp korunduğu ve hukuka riayet etmenin ibadetler ile İslam’ın diğer hükümleriyle bağlantılı olduğu gibi ana mesajların verilmek istendiği görülmektedir.
Keywords : Hutbe, Hukuk, Mezhep, Cuma namazı, İslam Hukuku

ORIGINAL ARTICLE URL