Türkiye’de Yeni Toplumsal Hareketlerin Yükselişi: Neoliberal Dönüşüm ve Alternatif Siyasal Katılım

Authors : Ensar Kıvrak

Pages : 409-440

Doi:10.53791/imgelem.1637259

View : 68 | Download : 120

Publication Date : 2025-07-29

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, 1980 Askerî Darbesi sonrasında Türkiye’de ortaya çıkan yeni toplumsal hareketlerin (YTH) tarihsel arka planını incelemekte ve kuramsal çerçevede değerlendirmektedir. 1980 sonrası geleneksel sınıf temelli ve emek odaklı siyasal muhalefetin ve toplumsal hareketlerin baskılanması, farklı kimlik ve hak arayışlarına dayalı yeni toplumsal hareketlerin önünü açmıştır. Kadın hareketi, çevre hareketleri, LGBTİ+ mücadelesi ve etnik/kültürel ve dinî haklar temelinde örgütlenen toplumsal girişimler, büyük ölçüde neoliberal dönüşüm sürecinin ve post-materyalist değerlerin etkisiyle şekillenmiştir. YTH kuramının kimlik siyaseti, yatay örgütlenme ve sembolik eylem repertuarı gibi temel özellikleri, Türkiye bağlamında birçok toplumsal hareket örneğinde özgün biçimlerde tezahür etmiştir. Öte yandan, bu hareketler güçlü devlet geleneği, toplumsal kutuplaşma, ekonomik sorunlar ve kurumsal baskılar gibi engeller nedeniyle sınırlı bir kolektif eylem kapasitesine sahip olsa da, farklı kimlik ve hak taleplerini geniş kitlelere duyurmayı başarmaktadır. Sonuç olarak Türkiye’de YTH, dönüştürücü bir etki yaratma iddiasını sürdürmekte; yeni söylemler, örgütlenme biçimleri ve uluslararası dayanışma ağlarıyla demokratik siyasal katılımın ve ifade özgürlüğünün sınırlarını genişletmeye devam etmektedir.
Keywords : Siyasal Katılım, Yeni Toplumsal Hareketler (YTH), Kimlik Siyaseti, Türkiye’de Yeni Toplumsal Hareketler.

ORIGINAL ARTICLE URL