Ters Kissinger Doktrini: Trump Yönetiminin Rusya ile Yakınlaşma ve Çin’i Çevreleme Politikası

Authors : Khaladdin İbrahimli, Elnur Paşa

Pages : 91-128

Doi:10.53791/imgelem.1681551

View : 243 | Download : 362

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu makale, 2017-2021 yılları arasında ABD’de başkanlık görevini ifa eden Trump yönetiminin dış politikasını, “Ters Kissinger Doktrini” olarak adlandırılan yaklaşım çerçevesinde incelemektedir. Bu doktrin, Çin’i çevrelemek ve izole etmek amacıyla Rusya ile ilişkileri normalleştirme yönündeki stratejik girişimi ifade etmektedir. 1970’lerde ABD’nin Sovyetler Birliği’ni dengelemek için Çin’le yakınlaştığı Henry Kissinger’ın üçlü diplomasi hamlesiyle tarihsel bir karşılaştırma yapan çalışma, Trump’ın yaklaşımının bilinçli ve tutarlı bir stratejik doktrin mi yoksa kişisel dış politika reflekslerinin bir yansıması mı olduğunu araştırmaktadır. Tarihsel analiz, ikincil kaynak incelemesi ve neo-klasik realizm ile inşacılık (constructivism) temelli kuramsal çerçeve aracılığıyla yapılan değerlendirme sonucunda, Trump’ın eylemlerinin “Ters Kissinger” modeline bazı yönlerden benzese de kurumsal koordinasyon, stratejik tutarlılık ve uzun vadeli uygulama açısından yetersiz olduğu görülmektedir. Trump yönetimi Çin’i izole etmeyi hedefledi, fakat Çin bunun yerine Rusya ile daha yakın bir stratejik ortaklık kurdu. Ayrıca, Trump’ın NATO’ya ve kilit Avrupa müttefiklerine yönelik çatışmacı tutumu transatlantik ilişkileri zayıflattı. Bu çalışma, lider merkezli dış politika ile yapısal kısıtlar arasındaki gerilimi ortaya koymakta; Trump’ın kişisel içgüdülerinin çoğu zaman yerleşik dış politika kurumlarıyla çatıştığını göstermektedir. “Ters Kissinger” yaklaşımı pratikte bir doktrin olarak başarısız olmuş olsa da Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) büyük stratejisinin değişen dinamiklerini anlamak açısından faydalı bir analitik çerçeve sunmaktadır. Trump’ın 2025 sonrası söylemlerinde gözlenen bazı süreklilik işaretleri – NATO’ya yeniden yöneltilen eleştiriler, Çin’e karşı sert duruş ve Rusya ile diyaloga açık olma gibi – bu yaklaşımın bazı unsurlarının halen sürdüğünü, ancak henüz yapılandırılmış bir doktrin haline gelmediğini göstermektedir.
Keywords : Ters Kissinger Doktrini, Üçgen Diplomasisi, Lider Etkisi, Stratejik Denge, Neoklasik Realizm.

ORIGINAL ARTICLE URL