Ahmed Teymur Paşa’nın el-Kinâyâtü’l-‘Âmmiyye Adlı Eserinde Yer Verdiği Bazı Kinâyeli Kullanımlar

Authors : Mahfuz Geylani

Pages : 39-54

View : 49 | Download : 19

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz Kinâye meramı daha etkili bir şekilde ifade etmek ve anlamı kuvvetli hale getirmek için etkin bir şekilde kullanılan edebî sanatlardandır. Sarih bir şekilde ifade edilen sözler bazı durumlarda karşımızdaki hitap ettiğimiz kişide yeterli etki meydana getirmeyebilir. Ya da söylenmek istenmeyen ifadeler kullanılmak istenilmez. Bu sebeplerden dolayı belâgatın etkin edebî sanatlarından olan kinâye sanatının kullanılmasına ihtiyaç duyulur. Kinâye sanatı Kur’an-ı Kerim, hadis, edebî metin ve şiir de kullanılmıştır. Kny (كني) kökünden türetilmiş bir masdar olan kinâye ( كِناية) sözcüğü “bir şeyi başka bir şeyle örtüp gizlemek” anlamına gelir. Kinâye anlamı itibari ile sıfattan, mevsûftan ve nisbetten olmak üzere üç kısımda ele alınmıştır. Ahmed Teymur Paşa Mısır’ın önemli edip, tarihçi ve araştırmacılarındandır. Çeşitli ilim dallarında önemli eserler telif etmiştir. Müellif çalışma konumuzu oluşturan el-Kinâyâtü’l-‘âmmiyye adlı eserinde Mısır halk dilinde kullanılan 315 kinayeli kullanıma yer vermiştir. Mısır halk dilinde kullanılan kinayeli kullanımlara yönelik bu denli kapsamlı bir çalışma kendisinden önce yapılmamıştır. Makale boyutunu aşmaması için çalışmada bu kullanımların bir kısmına yer verilecektir. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmada öncelikle Mısırlı edip Ahmed Teymur Paşa’nın hayatı ve ilmî kişiliği ele alınacak olup ardından müellifin el-Kinâyâtü’l-‘âmmiyye adlı eserinde yer verdiği Mısır halk dilinde kullanılan bazı kinayeli kullanımlara yer verilecektir.
Keywords : Arap dili, Belagat, Kinaye, Ahmed Teymur Paşa, el-Kinâyâtü'l-ammiyye

ORIGINAL ARTICLE URL