Tasavvuf Temelli Psikolojiye Dair Lisansüstü Tezler: Doküman Analizi

Authors : Cemile Sağır

Pages : 55-76

View : 82 | Download : 46

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışmada, tasavvuf temelli psikoloji araştırmaları çerçevesinde hazırlanmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analiz yapılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bilimsel literatürün incelenmesinde kullanılan bibliyometrik analiz, çalışmaların yöntem, konu, anahtar kavramlar gibi farklı parametrelerle analizidir. Günümüzde tasavvuf metinleri temel alınarak yapılan disiplinlerarası çalışmalarda tasavvufun psikolojik açıdan değerlendirildiği araştırmaların sayısında artış görülmektedir. Bu ilgi ekseninde tasavvuf kavram, uygulama ve değerleri psikolojinin inceleme konusu haline gelmiştir. Tasavvufun insan tanımı, onun insanın manevi problemlerine sunduğu çözümler psikoloji açısından incelenmektedir. Çalışma, Türkiye’deki İlahiyat fakültelerinde hazırlanmış lisansüstü tezler ile sınırlandırılmıştır. Bu amaca yönelik olarak YÖK Ulusal Tez Merkezi ve İSAM Tez Kataloğu’nda yer alan tamamlanmış yüksek lisans ve doktora tezleri taranmıştır. Çalışma kapsamında 2005-2024 yılları arasında yayımlanmış ve başlığında veya anahtar kelimelerde “tasavvuf ve psikoloji”, “tasavvuf psikolojisi” ya da “sufi psikolojisi” kelimesi bulunan 21 tamamlanmış tez tespit edilmiştir. Tezler, anabilim dalları, türleri, yılları, konuları, anahtar kavramları ve üniversiteleri gibi parametrelere göre analiz edilmiştir. Araştırma bulguları sonucunda Türkiye’deki İlahiyat fakültelerinde tasavvuf temelli psikoloji konulu tez araştırmalarının 2005 yılından itibaren yapıldığı, çalışmaların daha çok yüksek lisans düzeyinde yapıldığı ve tasavvuf psikolojisi kelimesinin araştırmacılar tarafından daha sık kullanıldığı görülmektedir.
Keywords : Tasavvuf, Tasavvuf Temelli Psikoloji, Tasavvuf Psikolojisi, Sufi Psikolojisi, Lİsansüstü Tezler

ORIGINAL ARTICLE URL