Ortaçağ Katalan Literatüründe İslâmî Ögeler: Ramon Llull’un Llibre del Gentil e los Tres Örneği

Authors : Enes Şanal

Pages : 535-560

Doi:10.31591/istem.1632362

View : 59 | Download : 37

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :XIII. asırda Müslümanlarla Hristiyanlar arasındaki temasların yoğunlaştığı çok dinli ve çok kültürlü bir yapıya sahip olan İber Yarımadası’nın doğusundaki Mallorca Adası’nda dünyaya gelen Ramon Llull, filozof ve din adamı olarak İslâm-Batı ilişkileri tarihinde çok özel bir yere sahiptir. Müslümanlarla ortak bir çevrede yaşayan Katalan âlim, erken yaşlarından itibaren İslâm inancına ve kültürüne aşina oldu. Muhtelif bilimlerde eserler kaleme alan Ramon Llull, Arapça öğrenip bazı çalışmalarında İslâm dini, Hz. Muhammed ve İslâm felsefesi gibi konuları ele aldı. Katalan âlimin bu konuları işlediği eserlerinden biri olan Llibre del Gentil e los Tres Savis, onun Hristiyanlık, Yahudilik ve İslâm hakkındaki görüşlerini ortaya koymasının yanı sıra yaşadığı çağda Avrupa’daki dinlerarası ilişkilerin genel özelliklerini yansıtmaktadır. Bu çalışma Orta Çağ Avrupası’nda İslâm dini hakkında en derin bilgi sahibi Hristiyanlardan olan Ramon Llull’un 1274 yılında Katalanca olarak kaleme aldığı Llibre del Gentil e los Tres Savis adlı eserinde yer alan İslâmî ögeleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ortaçağ Katalan kaynaklarına dayalı ilk Türkçe çalışma olan bu makalede eserin ana kahramanlarından olan “Sarazen” adıyla anılan Müslüman’ın anlattığı İslâm’ın temel esasları ve diğer dinlerde de ele alınan bazı teolojik konular üzerine onun yorumları değerlendirilecektir. Böylece farklı kaynaklardan beslenerek eserini kaleme alan Ramon Llull’un İslâm dini ve kültürüne dair bilgisinin ne seviyede olduğu da tespit edilecektir. Ayrıca Katalan filozofun kendisinden önce Batı’da yaşayıp İslâm hakkında görüşler dile getiren dindaşlarından ne gibi benzer ve farklı özelliklere sahip olduğu da karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır.
Keywords : Ramon Llull, İslâm-Batı ilişkileri, Katalan, Endülüs, İspanya

ORIGINAL ARTICLE URL