Ziyâeddin El-Kemâlî ve Kötülük Problemine Yaklaşımı
Authors : Funda Erbay
Pages : 147-166
Doi:10.26650/arcp.1442179
View : 72 | Download : 51
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Felsefî bir sorun olarak ilk Epiküros (ö. 270 M.Ö.) tarafından formüle edildiği kabul edilse de kötülük problemi mutlak kudret sahibi, bilgili ve iyi olan Tanrı inancının âlemde görülen kötülüklerle nasıl ilişkilendirilebileceğine dair kadim bir meseleye işaret etmektedir. Günümüzde bilhassa din felsefesinin temel konularından biri olan kötülük probleminin, İslam düşünce gelenekleri tarafından da ele alındığı ve İslam’ın Tanrı anlayışıyla uyumlu çözümler getirmek için uğraş verildiği görülmektedir. İslam düşüncesinde kötülük problemi, kelam, felsefe ve tasavvuf ilimlerinde ele alınmıştır. Bu ekoller kötülük problemini teistik çerçevede incelemiş, Tanrı’nın adaletiyle ve kadir-i mutlak oluşuyla ilişkilendirip açıklamaya çalışmışlardır. Kelam geleneğinde genel itibariyle kötülük hüsün-kubuh tartışması çerçevesinde ele alınmıştır. Muʻtezile, Eşʻarî ve Mâtürîdî kelamcıları doğal afetler, hastalıklar, cinayet, tecavüz, işkence, hırsızlık vb. aklâki kötülük leri ilahi adalet çerçevesinde gerekçelendirmeye çalışmışlardır. Felsefi sistemde kötülük problemini incelediğimizde f ilozoflar daha çok sudûr teorisi anlayışını esas alarak kötülüğü daha çok iyiliğin yokluğu olarak görmüşler, kötülük türlerini bu perspektiften açıklamaya çalışmışlardır. Sûfîlere baktığımızda ise kötülüğü felsefe ve kelamda olduğu gibi Tanrı-alem çerçevesinde ele almışlar, tasavvufun varlık anlayışının merkezini oluşturan vahdet-i vücûd etrafından kötülüğü anlamlandırmışlardır. Bu çalışmada bu kadim meseleye dair genel bir çerçeve çizildikten sonra modern İslam düşüncesinde “Cedidcilik” olarak bilinen akımın önemli düşünürlerinden Ziyâeddin Kemâlî’nin (ö. 1942) bu konuyu ele almak üzere kaleme aldığı kısa metni doğrultusunda onun kötülük problemine dair görüşleri ortaya konulmaya çalışılacaktır.Keywords : Kötülük, Tanrı, Ziyâeddin el-Kemâlî, adalet, hikmet
ORIGINAL ARTICLE URL