Yenişehirlizade Halid Eyüp’ün “Tarihçe-i Afganistan’’ Adlı Eserinde Afganistan’da Seyahat ve Osmanlı Devleti İle Afganistan Arasındaki Benzerlikler

Authors : Cengiz Keskin

Pages : 73-100

Doi:10.26650/jos.1402030

View : 76 | Download : 59

Publication Date : 2024-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarih boyunca Afganistan’da farklı medeniyetler hüküm sürmüş, 1747’de Afganistan Devleti’nin kurulmasıyla yeni bir aşamaya geçilmiştir. Yenişehirlizade Halid Eyüp tarafından kaleme alınan Tarihçe-i Afganistan isimli eser, bölge coğrafyasını anlamamız açısından değerli bilgiler sunmaktadır. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde yetişmiş önemli bir yazar olan Yenişehirlizade Halid Eyüp, bahsedilen eserde İngiltere ve Rusya’nın bölge üzerindeki emellerinden etraflıca bahsetmiştir. Eserinde İngiltere ve Rusya’nın kıyasıya rekabete girdiği bir saha olan Afganistan’ın coğrafi özellikleri, demografik yapısı ve etnik farklılıklarına değinen yazar, Osmanlı Devleti ile Afganistan arasındaki benzerliklere de vurgu yapmıştır. Kendine has anlatımıyla Afganistan’ı Osmanlı toplumuna tanıtmaya çalışan Yenişehirlizade Halid Eyüp, bu bölgenin layıkıyla ve yeterince bilinmediğini düşünmektedir. Yenişehirlizade Halid Eyüp, bu eser vesilesiyle Osmanlı toplumunda Afganistan hakkında bir merak uyanacağı ve bölgeye olan ilginin artacağı kanısındadır. Çalışmadaki temel amacımız Afganistan’ın farklı özelliklerini açıklamaya çalışan Yenişehirlizade Halid Eyüp’ün bakış açısıyla bölgeyi anlamaktır. Afganistan’ı tanıtmayı bir misyon olarak gören yazarın kaleme aldığı Tarihçe-i Afganistan isimli eseri bu nedenle incelemeye değer görülmüştür.
Keywords : Afganistan, Yenişehirlizade Halid Eyüp, Afgan Toplumu, Tarihçe i Afganistan, İngiltere Rusya Rekabeti

ORIGINAL ARTICLE URL