İngiliz Mandası Döneminde Filistin’de Dramatik Sanatlar II: Sinemanın Kamusal İşlevi

Authors : Alaattin Dolu

Pages : 23-57

Doi:10.26650/jos.1694606

View : 114 | Download : 265

Publication Date : 2025-10-22

Article Type : Research Paper

Abstract :20. yüzyılın ilk yarısında dünyadaki gelişmelere paralel şekilde Filistin’de ortaya çıkan sinemalar bu dönemde meydana gelen Arap-Yahudi çatışmasının gölgesinde faaliyetlerini gerçekleştirmiştir. Kudüs, Tel Aviv ve Yafa sinemanın yaygın olduğu kentler olarak ön plana çıkmaktadır. Sinema, Yahudi toplumunda ulusal kimlik mücadelesinin önemli bir aracı olarak görülürken, Arap toplumunda bu görünürlük daha geç ortaya çıkmıştır. Bunun temel nedenleri arasında sinemanın ahlaka zarar verdiği algısı, maddi imkânsızlıklar ve sinemanın stratejik bir hedef olarak görülmemesi yer almaktadır. Buna rağmen, 1930’lu yıllarda Filistinli girişimciler sinema filmleri üretmiş ve özellikle orta sınıf arasında sinema, sosyal bir etkinlik olarak ilgi görmüştür. Sinema salonları, 1920’lerden itibaren bölgede hızla çoğalarak kültürel zenginliği yansıtan önemli bir unsur haline gelmiştir. Filistinli Arap toplumunda sinema, 1935’ten sonra bireysel olarak gelişirken, bu gelişim daha çok Mısırlı aktörlerin sahne aldığı filmler ile yerel olarak birkaç girişimden müteşekkildir. İngiliz Manda idaresi modernizasyon politikalarıyla kültürel faaliyetleri teşvik ederken, yönetime karşı çıkan sanatsal ifadeleri sansürle denetim altında tuttu. Bu dönemde Batı sinema standartları bölgeye getirildi. Ancak bu standartlar, Araplar aleyhine propaganda yapan sinema filmlerinin sansür kurulundan geçmesine engel olmadı. Yahudilerin sinemada Hristiyanlar ve Müslümanlar aleyhine dini söylemleri bazen göz ardı edildi. Sonuçta sinema, toplumsal çatışmaların, ulusal kimliğin oluşumunun ve geleneksel ile modern arasındaki mücadelenin bir yansıması oldu.
Keywords : Filistin, Kudüs, Sinema, Kültür, Kimlik

ORIGINAL ARTICLE URL