Yıldız Sarayı’nın İlk Kütüphane Binasının İnşa Süreci
Authors : Halil Elemana
Pages : 188-235
Doi:10.26650/sty.2025.1583870
View : 130 | Download : 155
Publication Date : 2025-07-02
Article Type : Research Paper
Abstract :Günümüzde Yıldız Sarayı Harem avlusunda yer alan ancak belgelerde Şale Kasrı’nın “karşısında” veya “nezdinde” olarak belirtilen kargir kütüphane binası, 1881 yılında inşa edilmiştir. Kuzey-güney doğrultuda enine dikdörtgen bir plana sahip yapının inşaatını Serkiz Balyan üstlenmiştir. Günümüzde kütüphane işleviyle kullanılmayan binanın hem inşa bilgisini hem de mefruşatını belirlemek bu makalenin amacını oluşturmaktadır. Bu amaca yönelik birincil kaynakların tespiti ve değerlendirmesi yapılmıştır. İlgili kaynaklar çerçevesinde dönemin inşa bilgisi ve terminolo jisi tespit edilmiştir. Kütüphane gibi işlevsel özelliği ön plana çıkan bir yapıda mekân organizasyonuyla birlikte maliyetler ortaya çıkarılmıştır. Yapının mimari ve iç düzeni, dönemin öne çıkan unsurlarından olan mekân organizas yonu üzerinden analiz edilmiş, bu süreçte maliyet kalemleri de ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Özellikle birinci ve ikinci keşif defterleri, yapının tasarlandığı ve gerçekleştirildiği aşamalarda ortaya çıkan değişiklikleri ortaya koymaktadır. Bu defterler, binanın inşa edilmeden önceki planlaması ve sonrasındaki uygulamaları çok daha net bir şekilde anlamayı sağlamıştır. Yapıya ait birinci ve ikinci keşif kayıtları sayesinde yapının inşa öncesi ve sonrası değişimleri saptanmıştır. Yapıya dair önemli unsurlardan biri, bugün kadar bu konu üzerinde yeterince detaylı bir araştırma yapılmamış olmasıdır. Bu makale, Yıldız Sarayı’nın ilginç yapılarından biri olan bu kütüphane binasının hem mimari hem de fonksiyonel boyutlarını daha yakından tanıtmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda bu araştırma, dönemin mimari anlayışı, malzeme kullanımı ve inşaat teknikleri konusunda da bilgi sunmaktadır.Keywords : Serkiz Balyan, Kadınefendiler Dairesi, II. Abdülhamid, Arşiv, Keşif Defteri
ORIGINAL ARTICLE URL