Kültürel Miras Bağlamında Kilim ve Katı’ Sanatının Buluşması: Sivrihisar Beş Bacalı Kilim Örneği

Authors : Gülşah Irmak, Seçil Kartopu
Pages : 94-111
View : 103 | Download : 83
Publication Date : 2025-07-21
Article Type : Research Paper
Abstract :Kültür, toplumun kendine özgü oluşumları, değerleri ile kimlik yapısını belirleyen, devamlılığını sağlayan bir yapıdır. Kültürün etkileriyle, toplumun ortaya çıkardığı ürünler miras değerinde görülüp yaşatılmakta ve gelecek nesillere ulaştırılmaktadır. Geçmişin izlerini taşıyan kültürel miraslar geleceğe yön vermek adına kıymetli görülmektedir. Toplumun her alanında inanç, sosyal, ekonomik, tarihi bilgilerini içermekte ve belge niteliği taşımaktadır. Bu kıymetli değerler arasında yer alan geleneksel el sanatları toplumdaki önemini korumaktadır. Bu alanda yapılan ulusal ve uluslararası çalışmalar bu önemi desteklemekte ve miras niteliğinde görülmesinden ötürü koruma listelerinde yer verilmektedir. Bu çalışmada geleneksel Türk el sanatları içerisinde yer alan kilim dokuma sanatı örneği, klasik süsleme sanatlarından katı’ sanatına uygulanmış, disiplinler arası yaklaşıma yer verilmiştir. Çalışmada Sivrihisar kilimlerinin, coğrafi işaret tescili bulunması ve dokuma sanatı gelenekleri başlığı altında, kilim dokuma geleneğinde somut olmayan kültürel miras listesinde yer alması sebebiyle Sivrihisar Beş Bacalı Kilim ele alınmıştır. Bu kilim diğer bir geleneksel sanat olan katı’ sanatı ile uygulanmış yeni bir yaklaşım getirilmeye çalışılmıştır. Kilim dokumalarının iletişim dili olduğuna dikkat çekilmiştir. Hikâyesi olan bir kilimin katı’ sanatına uyarlanması anlatılan hikâyenin farklı eserlerde hayat bulmasını sağlamıştır. Somut olmayan kültürel miras listesinde yer alan bu değerlerimiz, geleneksel el sanatları alanında alternatif yaklaşımla devamlılık kazanmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan Sivrihisar Beş Bacalı Kilimin desen analizi AutoCAD programı ile çalışılmış ve dijital alanda arşivlenmesi sağlanmıştır. Bu değerli mirasların uygulamasında alternatif bir yaklaşım geliştirilmiş uygulama aşamalarına yer verilmiştir.
Keywords : kültürel miras, somut olmayan kültürel miras, geleneksel Türk el sanatları, beş bacalı kilim, katı' sanatı

ORIGINAL ARTICLE URL