Dijital Aktivizm Konularını İçeren Çalışmaların Bibliyometrik Analiz ile İncelenmesi

Authors : Nur Özdemir, Ahmet Usanmaz

Pages : 462-491

Doi:10.18094/josc.1573316

View : 292 | Download : 377

Publication Date : 2025-04-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Dijital aktivizm, toplumsal, politik ve çevresel konularda farkındalık yaratmak ve değişim sağlamak amacıyla dijital platformlar ve araçlar üzerinden yürütülen bir eylem biçimi olarak tanımlanmaktadır. Sosyal medya kampanyalarından çevrimiçi imza kampanyalarına, blog ve vlog içeriklerinden sanal protestolara ve hacktivizme kadar geniş bir yelpazede kendini gösteren bu pratik, toplumsal değişim yaratma potansiyeli açısından dikkat çekmektedir. Dijital aktivizm, uygulama biçimine göre farklı kategorilere ayrılmaktadır. Farkındalık/taraf olma aktivizmi, kliktivizm/slaktivizm, hacktivizm ve vatandaş gazeteciliği gibi türler bu kategoriler arasında öne çıkmaktadır. Günümüzde, özellikle sosyal medyanın yaygınlaşması, dijital aktivizme yeni bir boyut kazandırarak onun önemini artırmıştır. Dijital aktivizm konusunu içeren çalışmaların, bibliyometrik analiz yöntemiyle yıl, alan, ülke, üniversite, anahtar kelime, metinlerin bibliyografik eşleşmesi ve yazarların bibliyografik eşleşmesi bağlamında incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada, dijital aktivizme dair yayınlanmış çalışmalar bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve araştırmacılara kapsamlı bir bakış açısı sunulması amaçlanmıştır. Bibliyometrik analiz yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, 15 Ekim 2024 tarihinde Web of Science veri tabanında \\\"digital activism\\\" anahtar kelimesiyle bir tarama yapılmış ve 2013-2023 yılları arasında yayımlanan makaleler SSCI, SCI-EXPANDED ve ESCI indekslerinde incelenmiştir. Bu kapsamda, 2013-2023 yılları arasında literatüre kazandırılan 376 araştırma makalesi VOSviewer programı kullanılarak bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında yayınlar; yıl, alan, ülke, üniversite, anahtar kelime, bibliyografik eşleşme ve ortak atıf bağları gibi farklı perspektiflerden incelenmiş ve ilgili ağ haritaları oluşturulmuştur.
Keywords : Dijital Aktivizm, Aktivizm, Bibliyometrik Analiz, Web of Science, VOSviewer

ORIGINAL ARTICLE URL