BOLU-BORLU ADININ TOPONİMİK KÖKLERİ: ETİMOLOJİK VE KÜLTÜREL YANSIMALAR

Authors : Tunçay Özdemır

Pages : 173-209

Doi:10.51469/kafdagi.1778583

View : 281 | Download : 589

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye’de yer adlarının değiştirilmesine yönelik girişimler hız kazanmış; bu durum, kültürel kimliğe müdahale niteliği taşıyan ve toplumsal hafızanın yeniden biçimlendirilmesine yönelik bir politika olarak değerlendirilmiştir. Bu girişimler arasında, Antik Çağ Anadolu’sundaki yer adlarında bulunan “polis” ekinin zamanla “poli”, “boli” ve nihayet “Bolu”ya dönüştüğü iddiası dikkat çekmektedir. Ancak, Türk Dil Kurumu’nun Halk Ağzından Derleme Sözlüğü başta olmak üzere onlarca sözlük, lügat ve ansiklopedik kaynakta yer alan “bolu”, “boli”, “bolat”, “bor”, “borlu”, “bora”, “borak”, “boraz”, “boraç”, “borçak”, “boruk” gibi yüzlerce, hatta binlerce ad ve sözcük, bu iddianın yeniden sorgulanmasını gerekli kılmaktadır. Bu amaçla, etimolojik sorgulamalar yapılarak kalıplaşmış terimsel kullanımlar yeniden yorumlanmış ve analiz edilmiştir. Genişletilen araştırmalar sonucunda, “Bolu” ve “Borlu” ad ve sözcüklerinin yalnızca Anadolu’da değil; Türkistan’dan Rumeli’ye, Altaylar’dan Toroslar’a, Horasan’dan Azerbaycan’a ve Tuna boylarına kadar uzanan Türk dünyasının büyük ve kadim coğrafyasında kültürel bir değer olarak yaşadığı görülmüştür. Bu çalışma “Bolu” ve “Borlu” yer adlarına yoğunlaşmış olmakla birlikte, Anadolu coğrafyasında yüzlerce ve hatta binlerce yer adının tarih içinde değiştirilmiş ya da yanlış biçimde kullanılmış olduğu da bilinmektedir. Etimolojik incelemeler, yalnızca literatürü zenginleştirmekle kalmayacak; yer adlarının tarihsel ve kültürel bağlamının daha doğru biçimde anlaşılmasına da katkıda bulunacaktır.
Keywords : Etimoloji, Onomastik, Toponimi, Bolu, Borlu

ORIGINAL ARTICLE URL