DOĞU KARADENİZ AĞIZLARINDA MEKÂN HÂLLERİ ÜZERİNE

Authors : Hüseyin DURGUT

Pages : 291-299

View : 89 | Download : 21

Publication Date : 2010-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Araştırmanın Temelleri: İsim çekiminde mekân ifade eden yönelme, bulunma ve ayrılma hâllerinin Türkiye Türkçesinin yazı dilinde gerek şekil gerekse fonksiyon bakımından birbirlerinden farklı olduğu görülmektedir. Türkçede yalnızca ekli şekilleri bulunan bu üç hâl, üzerine eklendikleri isimle fiil arasında bazen mekân ilişkisi bazen de çeşitli sebeplerle zarflık ilişki kurmaktadır. Araştırmanın Amacı: Doğu Karadeniz ağızlarında kullanılan mekân hâllerinin incelenmesi ve bu hâllerde görülen görev aktarımlarının tespit edilmesi. Veri Kaynakları: Doğu Karadeniz ağızları üzerinde yapılan çalışmalardan Trabzon ve Rize ağızlarıyla ilgili kaynaklar. Bernt Brendemoen’un The Turkish Dialects of Trabzon, Their Phonology and Historical Development Volum II: Texts, Turgut Günay’ın Rize İli Ağızları, İnceleme-MetinlerSözlük ve Ahmet Caferoğlu’nun Kuzeydoğu İllerimiz Ağızlarından Toplamalar adlı çalışmaları. Tartışma ve Sonuç: Günümüz Türkiye Türkçesi yazı dilinde hangi fiillerin, mekân hâllerinden hangisiyle birlikte kullanılacağı hemen hemen belirginleşmiştir. Anadolu ağızları, hâl eklerinin şekilleri ve kullanılışları bakımından genellikle yazı diline paralel bir seyir izlemekle beraber, bazen yazı dilinden ayrılan özellikler de göstermektedir. Anadolu ağızlarının sınıflandırılmasında Kuzeydoğu Grubu’nda değerlendirilen Trabzon ve Rize illeri ağızlarında yazı dilinden ayrılan isim hâl ekleri dikkat çekici bir görünüm arz etmektedir. Örneğin, yönelme hâli ekinin bulunma hâli, bulunma hâli ekinin yönelme hâli, bulunma hâli ekinin ayrılma hâli görevinde kullanılması. Bu makalede, Doğu Karadeniz ağızlarında mekân ifade eden isim hâl ekleri arasındaki görev aktarımları incelenmiştir
Keywords : Türk Dili, Doğu Karadeniz Ağızları, Hâl Eki

ORIGINAL ARTICLE URL