Türkçe ders kitaplarının PISA okuma becerileri alanındaki metinler ve sorular bağlamında değerlendirilmesi

Authors : Ayşe Yıldırım, Saadet Maltepe

Pages : 149-163

Doi:10.31795/baunsobed.1630163

View : 78 | Download : 43

Publication Date : 2025-06-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Okuryazarlık kavramı okuma yazma bilmekten çok daha fazlasıdır. Bu bakış açısıyla okuma becerisini ölçme ve değerlendirmede PISA (Programme for International Student Assessment), okuryazarlık becerisini üç farklı alanda ölçer. Bu araştırmada, PISA okuma becerileri değerlendirme çerçevesinden hareketle Türkçe ders kitaplarındaki okuma metinleri ve etkinlikleri ile tema değerlendirme bölümlerindeki metinlerin şekil ve tür bakımından PISA’da yer verilen şekliyle incelemesi ve okuduğunu anlama sorularının PISA okuma becerileri bilişsel süreçlerine göre değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmış, veri toplama aracı olarak 2023-2024 eğitim öğretim yılında kullanılan 5,6,7 ve 8.sınıf Türkçe ders kitapları seçilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Metin şekli bakımından Türkçe ders kitaplarındaki okuma becerisine yönelik metinlerin daha çok “Devamı olan metinler” den seçildiği, “Karma metin”lere ise yer verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Metin türüne yönelik yapılan incelemede ise Türkçe ders kitaplarındaki okuma becerisi ile ilişkili metinlerin en çok hikaye ve açıklama türündeki metinlerden seçildiği, diğer metin türlerine ise daha az yer verildiği görülmüştür. PISA’daki bilişsel süreçlere yönelik yapılan inceleme sonucunda incelenen ders kitaplarında “Bilgiye Ulaşma” ve “Anlama” süreçlerine yönelik sorulara daha çok, “Değerlendirme ve Derinlemesine Düşünme” sürecine yönelik sorulara ise daha az yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : PISA, okuma becerileri, Türkçe ders kitapları, metin şekli ve türü, bilişsel süreçler

ORIGINAL ARTICLE URL