Retail Change in Historic City Centres

Tarihi kent merkezlerindeki çöküş ve eskime ile başa çıkmak amacıyla, yerel yönetimler tarafından en benimsenen araçlardan biri yeniden canlandırmadır. Bu aynı zamanda yerel yönetimlere yeni işyerlerinin alan çekilmesindeki rekabet güçlerini arttırmak, alana gelen ziyaretçi sayısının yükselmesi ve alandaki emlak değerlerinin artması yönünde yardımcı olmaktadır. Bu yeniden canlandırmanın en önemli araçlarından birisi de yayalaştırmadır. Yayalaştırma, sağlık, çevre, ulaşım ve erişilebilirlik yönünden de faydalar sağlamaktadır. Yayalaştırma, aynı zamanda perakende ticari faaliyetlerin genişlemesine de ziyaretçi sayısının artışına yaptığı katkılar yoluyla yardımcı olmaktadır. Diğer yandan, yayalaştırma, istenilmeyen bir ticari soylulaşmaya da yol açabilir. Dolayısıyla, dönüşümün erken aşamalarında yerel yönetimlerin bu duruma geri bildirim mekanizmalarını oluşturmaları önemlidir. Bu açıdan İstanbul’un Kadıköy ilçesinde 2004 yılında başlayan yayalaştırma projesi önemlidir. Alanda, yayalaştırma sonrası önemli ölçüde ticari soylulaştırma meydana gelmiştir. Bu yazıda, 2004-2018 yılları arasında Kadıköy tarihi çarşıda meydana gelen küçük esnafın yerlerinden edilmesini incelenerek, nedenleri ortaya koyulacaktır.