19. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Demiryolu Seferberliğinin İstanbul’un Kentsel Dönüşümüne Etkileri ve Pera Örneği:

Authors : Eray YAVUZARSLAN

Pages : 317-339

Doi:10.35674/kent.822527

View : 24 | Download : 10

Publication Date : 2022-03-30

Article Type : Research Paper

Abstract :19. yüzyılda, sanayileşmenin en önemli sembollerinden birisi demir yollarıdır. Demir yollarının gelişim sürecinde sanayi kentinin kültürel gelişimine katkıları oldukça fazladır. Batı’nın sanayi devrimini yaşadığı dönemde henüz sanayileşme ile hiçbir bağı olmayan Osmanlı Devleti, Batı’dan sadece demir yolu ulaşım sistemini almış ve bir seferberlik ile topraklarında bu sistemi kullanmıştır. Bu anlamda demir yolu ulaşımının 19. yüzyıl Osmanlı Devleti’ndeki en büyük yankıları başkent İstanbul’da kendisini göstermiştir. Anadolu hattının son noktası olan Haydarpaşa İstasyonu ile Rumeli hattının son noktası olan Sirkeci İstasyonu, İstanbul’daki şehircilik anlamında kültürel dönüşümün en önemli sembolleridir. Hicaz ve Bağdat bağlantılı Anadolu hattı, başkentin her türlü tüketim ihtiyacını karşılamışken, Rumeli hattının Avrupa ile olan bağlantısı topraklara Batı’ya dair her ne var ise kolaylıkla girişine sebep olmuştur. Bu çalışma yapılırken, demir yollarının en büyük tesiri İstanbul’un karşı kıyısı kabul edilecek olan Pera ve çevresine yaptığı tespit edilmiştir. Pera’nın demir yollarının gelişimi ile başlayan Avrupa’ya bağlantısı İstanbul’un genel çehresinde önemli bir değişikliğe sebep olmuştur. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti’ndeki demir yolu seferberliğinin, başkent İstanbul’un kentsel ve kültürel dönüşümündeki katkıları incelenmiştir.
Keywords : Sanayi Devrimi, Demiryolu, Şehir, İstanbul

ORIGINAL ARTICLE URL