Sikke Buluntuları Işığında Dara (Anastasiopolis) Antik Kenti’nde Roma Varlığı

Dara (Anastasiopolis) Antik Kenti; Mardin ilinde, Tur Abdin Dağları’nın eteklerinde, tarihi İpek Yolu’na hâkim noktada kurulmuş önemli bir garnizon kenttir. Doğu Roma İmparatoru Anastasius (MS 491-518) tarafından kurulduğu bilinen kentin, Anastasius öncesinde de yerleşim gördüğü, kazı çalışmalarından elde edilen buluntulardan anlaşılmaktadır. Doğu Roma İmparatorluğu’nun, Pers sınırında tampon görevi görmesi ve Sassani Devleti’nin, Doğu Roma İmparatorluğu’nun batı şehirlerine erişiminin engellenmesi amacıyla inşa edilen garnizon kenti, dönemin iki süper gücü olan Roma ve Sassani Devletleri’nin en önemli karşılaşma alanlarından biri olmuştur. Kent içerisinde yapılan incelemelerde Pers (Parth-Sassani) ve Roma Dönemleri’ne tarihlenen oldukça yoğun arkeolojik malzemeler bulunmuştur. Dönemsel tarihleme yapabileceğimiz buluntuların büyük bir çoğunluğunu, sikkeler oluşturmaktadır. Bulunan sikkeler içerisinde MS 6-7. yüzyıllar arasına tarihlenen Doğu Roma sikkeleri, kentin kurulma sebebine bağlı olarak yoğunluk göstermektedir. Kazı çalışmaları sonucunda elde edilen sikkeler; bölgedeki siyasi, ekonomik faaliyetler ve yaşanan siyasi bunalımlar hakkında önemli veriler sunmaktadır. Yaşanmış olayları, sınır değişimlerini ve ticari ilişkileri anlayabilmemizi sağlayacak verilerden belki de en başta geleni, bilimsel kazılar sonucunda elde edilen sikkeler ve sikke gruplarından oluşmaktadır. Bu nedenle kesin tarih veren sikkelerin, kazılardan ele geçen diğer bulgularla karşılaştırılmaları sonucunda, kronoloji veya en azından yaklaşık dönem sorununa çözüm getirecek potansiyele sahip oldukları görülmektedir.