Şanlıurfa Geleneksel Konut Mimarisinde İnançsal Tasarımların Turizm Coğrafyası Açısından Değerlendirilmesi

Authors : Abdulkadir Güzel, Mehmet Özcanlı

Pages : 476-497

Doi:10.35674/kent.1513330

View : 110 | Download : 64

Publication Date : 2025-01-15

Article Type : Review Paper

Abstract :Ülkelerin geçmişteki sosyal-kültürel yapıları, geleneksel konut mimarisinin oluşumundaki önemli faktörlerden biridir. Şanlıurfa geleneksel konutları İslami kültürün bir üretimidir. Ayrıca Şanlıurfa coğrafi özelliklerinin, geleneksel Urfa yaşamının, İslami inançlarının ve İslam\\\'da mahremiyetin temel gereksinimlerinin bir sonucu olarak mimariye yansımasıdır. Konut, sosyal ilişkilerin istikrarına katkıda bulunan sosyal davranışlar açısından ideal Müslümanlar üretmek için aile eğitimi ve gelişiminin gerçekleştiği yer olarak işlev görür. Konutlarda inançsal mahremiyet ihtiyacı, utanç duygusu, bölgesellik, mekânda bireysel ayrım genel veya özel alanlara sahip kişilerle ilişkilidir. İnançsal mahremiyet ihtiyacı sonucu konut mimarisinde bazı mimari öğeler ortaya çıkmıştır. Geleneksel Şanlıurfa konut tasarımında bölgenin doğal yapısını oluşturan topografik, jeolojik ve iklimsel koşulların etkisi yanında toplumsal inanç ve düşünce sisteminin de büyük etkileri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Şanlıurfa’nın toplumsal inanç ve düşünce sisteminin geleneksel konut mimarisindeki etkilerini Şanlıurfa geleneksel konutlarının ana karakteri, inançsal mekân donatıları ve mekânda oluşan eylemler bağlamında ortaya koyarak geleneksel konutları ziyaret eden turistlerin konutlardaki inançsal tasarımlarımlar ve mimari öğeler ile ilgili farkındalıklarını artırmaktır. Bu kapsamda çalışmada Şanlıurfa’nın toplumsal inanç ve düşünce sisteminin geleneksel konut mimarisindeki etkileri irdelenmiş ve önemi vurgulanmıştır. Bu araştırma, yerinde gözlemler, konut yerleşim planlarının yerinde mekânsal ölçümü ve konutu kullananlar ile yapılan görüşmelerden elde edilen bilgilerin kaydedilmesi, fotoğraflanması ve mimari öğelerin sınıflanmasından oluşmaktadır. Eski Şanlıurfa geleneksel konutları gezilirken özellikle mimarisi bütün olarak günümüze kadar gelen geleneksel konutlar merkeze alınmıştır. Şanlıurfa’nın geçmişten günümüze kadar ki tarihsel süreç içerisinde tüm alanlara nüfus eden toplumsal inanç ve düşünce olgusu, geleneksel mimaride de etkisini göstererek bulunduğu toplumun sosyo- kültürel özelliklerini yansıtan maddi bir kültürel miras olmuştur
Keywords : Coğrafya, Turizm Coğrafyası, Şanlıurfa, Geleneksel Konut, İnançsal Mahremiyet, İnançsal Mimari

ORIGINAL ARTICLE URL