Rusya’nın Şanghay İşbirliği Örgütü’ndeki Konumu: Sistematik Bir Değerlendirme

Authors : Yüksel Yentürk

Pages : 283-297

Doi:10.35674/kent.1770206

View : 76 | Download : 148

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :ÖZ Bu çalışma, 2001–2024 yılları arasında Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) üzerine yayınlanmış ve belirli kriterlere uyan 40 hakemli makale, politika raporu ve kurumsal belgeyi sistematik bir derleme yöntemi kullanılarak incelemektedir. Bu derleme, literatürdeki yöntemsel eğilimleri, coğrafi odak ve aktör temsili, tematik öncelikler ve karşılaştırmalı kurumsal konum başlıklarını incelemektedir. Bu bulgular, literatürün %77,5\\\'inin kuramsal ve politika odaklı çalışmalardan oluştuğunu göstermektedir. Ancak ampirik veri temelli araştırmaların yeterli olmadığı görülmektedir. Rusya ve Çin, coğrafi odakta en üst sırada yer alırken, Orta Asya ülkeleri ve yeni üyeler çok az temsil edilmektedir. Tematik açıdan güvenlik alanındaki görece yüksek işlevselliğe rağmen, kurumsal kapasite geliştirme ve ekonomik entegrasyon konularında ilerlemenin sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Karşılaştırmalı analizlerle, Rusya\\\'nın Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) ve Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) içindeki tek taraflı liderliğinin ön plana çıktığı, ŞİÖ\\\'de ise Çin ile güç dengesini paylaştığı belirlenmiştir. Çalışma, hem ŞİÖ literatüründeki boşlukları ortaya çıkarmakta hem de Avrasya\\\'nın çok kutuplu düzenin inşasındaki kurumsal dinamiklerini anlamaya yardımcı olacak yapısal görünümü sunmaktadır.
Keywords : Anahtar Kelimeler: Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Rusya, Avrasya, Bölgesel güvenlik, Çok kutupluluk

ORIGINAL ARTICLE URL