Mülk Sûresi ve Belâgat İlmi Açısından Önemi

Authors : Cemal Sandıkçı
Pages : 115-130
View : 54 | Download : 52
Publication Date : 2025-09-23
Article Type : Research Paper
Abstract :Makalemizin konusu Kur’ân-ı Kerîm’in 67. sûresi olan Mülk sûresinin ele aldığı konular ile gerek belâgat âlimlerinin gerekse müfessirlerin bu sûrede yer alan âyetlerle ilgili değerlendirmeleri ve âlimlerin sûrede yer alan âyetlerin belâgat ilminin hangi alt dalları ile ilişkilendirilebileceğine dair değerlendirmeleridir. Mülk sûresinin ana teması, Allah’ın varlığı ve kâinatı O’nun yönettiği gerçeğinin yanı sıra özellikle âhiret hayatıdır. Sûrede kâinatın yaratılışına dair ayetlerin yer alması ve bu ayetlerde soru edatlarının kullanılması, bunların ayetlerin anlaşılmasındaki katkılarının belirlenmesi, bu araştırmaya yönelten başlıca neden olmuştur. Belâgat, söylenen bir sözün fasîh olmakla birlikte yer ve zamana da uygun olarak söylenmesidir. Meânî, beyân ve bedî‘ olmak üzere üç bölüme ayrılır. Meânî bir sözün yerinde olma şartlarını, sözün yere ve zamana uygun olup olmadığını inceleyen ve bunun kurallarını ortaya koyan ilim dalıdır. Beyân bir manayı farklı söz ve usûllerle anlatmayı öğreten, belirli usûl ve kuralları olan bir ilimdir. Bedi‘ise yerine ve kişiye göre söylenecek sözlerin lafız bakımından eksiksiz, anlam yönünden de akla uygun ve bir âhenge sahip olmasının usûl ve yöntemlerini inceleyen bir ilimdir. Bu çalışmada öncelikle mülk sûresinin genel olarak vermek istediği mesajlarla birlikte özelde hangi temel konuları gündemine aldığı ve bunların ne gibi hedeflere yönelik olduklarına dair bir değerlendirme yapılacaktır. Çalışmamızın sonucunda mülk sûresinin belâgat ilminin tüm ana başlıkları ile ilgili âyetlerin yer aldığı görülecektir. Ayrıca bu çalışma ile özellikle mülk sûresindeki istifhâm edâtlarının yer aldığı âyetlerde Yüce Allah’ın yaratma sıfatına dikkat çekildiği, O’nun güç ve kudretinin sonsuz olduğu, buna karşılık insanların zihinlerini meşgul eden sözde ilahların herhangi bir iyiliği sağlamak ya da bir kötülüğü ortadan kaldırmak gibi güçlerinin bulunmadığı belirtilecektir. Sûrede insan zihninin varlık âlemine dikkatinin yoğunlaşması istenirken, bunun tek amacının insanın şeref ve onurunun kurtarılması olduğu açıkça görülecektir.
Keywords : Arap Dili ve Belâgatı, Mülk sûresi, Belâgat, Meânî İlmi, İnşâ Sanatı, İstifham sanatı

ORIGINAL ARTICLE URL