Leon Hancıyan Koleksiyonu’nda Bestekârı “Reftâr” Olarak Kayıtlı Sabâ Saz Semâîsi’nin Tahlîli

Authors : Emre Düzün

Pages : 38-53

Doi:10.26650/CONS2025-1615659

View : 56 | Download : 50

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Leon Hancıyan Koleksiyonu 139 numaralı defterde yer alan ve bestekârı “Reftar” olarak kayıtlı Sabâ Saz Semâîsi’nin Hamparsum müzik yazısından batı notasına çevirimi ve tahlîlini konu edinmiştir. Bu doğrultuda çalışma, eserin incelenerek ortaya çıkarılması ve çeviriyle elde edilecek icrâ nüshasının, günümüz araştırmacıları ve icrâcılarının hizmetine sunulacak olması bakımından önem arz etmektedir. Söz konusu tahlîller, çeviri süreci, makâm tahlîli, usûl ile ilgili çıkarımlar ve tartışmaları kapsamaktadır. Çalışma yönteminde tarama modeli kullanılmış olup, belge tarama ve doküman inceleme teknikleriyle gerekli verilerin temini sağlanmıştır. Çalışmada ele alınan eserin tahlîl edilebilmesi amacıyla içerik analizinden faydalanılmıştır. Çalışma konusunu oluşturan eserin Hamparsum müzik yazısından çevrilmesi ve incelenmesi sonucunda, eserdeki Sabâ makâmı kullanımının nazarî kaynaklarla örtüşmekte olduğu, eserdeki Sabâ makâmı algısının 17. yüzyıldan daha eskiye dayanan tanımlarla uyum gösterdiği, eserin farklı bir usûl mertebesiyle kayda geçirildiği ve arşivlerde farklı bir bestekâra ait olarak da gösterilen eserin, esasında Reftar Kalfa’ya ait olduğunu destekler verilerin olduğu sonucuna varılmıştır.
Keywords : Reftar Kalfa, Hamparsum Limonciyan, Sabâ makâmı, Saz Semâîsi, Tahlîl

ORIGINAL ARTICLE URL