Sürdürülebilir Koruma Yaklaşımıyla İvriz Kültürel Peyzajı için Alan Yönetim Planı Önerisi

Authors : Havva Burcu Kaynas, Gülşen Dişli

Pages : 124-137

Doi:10.59127/kulmira.1796530

View : 82 | Download : 124

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Geçmişten günümüze toplumların yaşam kültürünü, tarihini ve teknolojilerini yansıtan somut ve somut olmayan değerleri barındıran alanlar kültürel miras alanlarıdır. Kültürel miras alanlarının sürdürülebilir korunması, yalnızca fiziksel müdahalelerle değil, kapsamlı ve katılımcı yönetimi içeren bütüncül koruma yaklaşımlarıyla mümkündür. Miras alanlarının fiziksel, çevresel, toplumsal ve ekonomik boyutlarıyla bir bütün olarak ele alınmasını ön gören bütüncül koruma pratiği yönetim planı ile sistematik kazanmaktadır. Çalışma kapsamında, UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde yer alan İvriz Kültürel Peyzajı için sürdürülebilir koruma yaklaşımıyla, alan yönetim planı önerisi geliştirilmiştir. Yönetim planı, UNESCO’nun Dünya Miras Listesi adaylık sürecinde zorunlu kıldığı yönetim sistemi gereklerine uygun kurgulanarak; yöre halkının sürece katılımını önceleyen, eğitim ve turizm potansiyelini gözeten kapsamlı bir yaklaşım geliştirmeyi hedeflemiştir. Arazi çalışmaları, ilgili kurum yetkilileri ile görüşme, katılımcı gözlemsel araştırmalar, önceden belirlenmiş yanıt seçeneklerine sahip anket, GZTF analizi, kaynak/literatür incelemesi ve arşiv taraması, araştırma kapsamında kullanılan başlıca yöntemsel yaklaşımlardır [1]. Bu yöntemlerle, alanın mevcut durumu analiz edilmiş, bu analizler doğrultusunda, alana özgü vizyon, hedefler, stratejiler ve izleme göstergeleri ile olası eylem planları belirlenmiş ve yönetim planının uygulama çerçevesi çizilmiştir. Uygulanan metodoloji ve örnek yönetim planı yapısıyla bu çalışmanın özgün katkısı, Türkiye’deki benzer alanlar için sürdürülebilir miras yönetimi ve katılımcı koruma planlaması süreçlerine ve hazırlanacak olan gelecekteki yönetim planlarına bir altlık sağlamaktır.
Keywords : UNESCO Dünya Miras Listesi, Sürdürülebilir Koruma, Alan Yönetim Planı, İvriz Kültürel Peyzajı

ORIGINAL ARTICLE URL