ABD’nin Ortadoğu’ya Jeopolitik Yöneliminde İsrail’in Çok Boyutlu İşlevselliği

Authors : Emre Arslantaş, Yasin Avcı

Pages : 1299-1323

Doi:10.11616/asbi.1742525

View : 78 | Download : 171

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma Siyasal Siyonizm ile Batı’nın jeopolitik yönelimleri arasında bir ilişkisellik olduğunu ileri sürmektedir. Ancak başlangıçta benzerlik şeklinde betimlenebilecek olan bu ilişkide zamanla Siyasal Siyonizm’in Batı’nın jeopolitik yönelimleri doğrultusunda bir işlevsellik kazandığını yani ilkinin ikincisinin ihtiyaçları doğrultusunda şekillendiğini belirtmek gerekmektedir. II. Dünya Savaşı sonrasında ise Batı’nın jeopolitik yönelimlerindeki öncü aktörün ABD olması ve Siyasal Siyonizm’in amacına ulaşmasıyla İsrail’in kurulması, Ortadoğu bölgesi nezdinde Siyasal Siyonizm ve ABD’nin jeopolitik yönelimleri arasında bir ilişkiselliğin doğmasını sağlamıştır. Bu noktalardan hareketle çalışmanın ilk bölümünde Siyasal Siyonizm’in ortaya çıkışı, Batı’nın jeopolitik yönelimleriyle benzerliği ve onun amaçları doğrultusunda işlevsellik kazanması üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise ABD’nin Ortadoğu’ya yönelik jeopolitik yönelimleri noktasında İsrail’in işlevselliği incelenmiştir. Sonuç bölümünde, ABD-İsrail eşgüdümünün belirli koşullarda İsrail’in uygulamalarını sertleştirebildiği ve bu uygulamaların Nazi Almanyası’ndaki örüntülerle karşılaştırılabilir bir tablo oluşturduğu gösterilerek, eşitleme iddiası olmaksızın, ‘Siyonazizm’ kavramsallaştırması tartışılmıştır. Çalışmada, 19. yüzyıla uzanan tarihsel arka plan dikkate alınmış olmakla birlikte analizler, 1948’den günümüze kadar geçen süreçte yaşanan kırılma anları üzerinden nitel ve tarihsel-karşılaştırmalı okumayla ortaya konmuştur. Çalışmada ulaşılan bulgular kurumsal/resmî veri ve belgelere dayandırılmıştır.
Keywords : Siyasal Siyonizm, İsrail, ABD Dış Politikası, Ortadoğu., Siyonazizm

ORIGINAL ARTICLE URL